Cięcie rur jest jednym z podstawowych etapów wykonywania instalacji wodnych, grzewczych, pneumatycznych czy klimatyzacyjnych. W zależności od rodzaju instalacji można jednak pracować z rurami wykonanymi z tworzywa sztucznego, miedzi, mosiądzu, stali nierdzewnej albo materiałów wielowarstwowych. Zastosowanie przypadkowego narzędzia może powodować deformowanie rury, powstawanie zadziorów lub nierówną krawędź utrudniającą wykonanie kolejnego połączenia.
W szerokiej kategorii Nożyce, obcinaki, ściągacze, praski i akcesoria znajdują się narzędzia przeznaczone do wielu rodzajów prac montażowych. Jeżeli zadaniem jest przygotowanie rur do wykonania instalacji, warto sięgnąć po narzędzie zaprojektowane właśnie do konkretnego materiału i zakresu średnic.
Dlaczego rodzaj rury ma znaczenie przy wyborze obcinaka?
Rury stosowane w instalacjach różnią się nie tylko średnicą, lecz również twardością, grubością ścianki i budową. Miękka rura z tworzywa wymaga innego sposobu cięcia niż rura miedziana czy wykonana ze stali nierdzewnej.
Dlatego w kategorii Obcinaki do rur można znaleźć zarówno narzędzia wykorzystujące ostrze przecinające materiał, jak i modele wyposażone w kółko tnące oraz rolki prowadzące. Druga konstrukcja umożliwia stopniowe przecinanie metalowej rury poprzez obracanie narzędzia wokół jej obwodu.
Właściwie dobrany obcinak pomaga uzyskać równą krawędź, ograniczyć deformowanie przekroju rury i odpowiednio przygotować materiał do dalszych etapów montażu.
Jaki obcinak do rur z tworzywa sztucznego?
Do rur wykonanych z tworzyw sztucznych stosuje się przede wszystkim obcinaki wyposażone w odpowiednio ukształtowane ostrze. Pozwalają one przeciąć materiał bez używania klasycznej piły i ograniczyć powstawanie wiórów podczas pracy.
Przykładem specjalistycznego rozwiązania jest Knipex BiX® 90 22 10 BK, przeznaczony do rur z tworzyw o średnicy od 20 do 50 mm i grubości ścianki do 2,4 mm. Konstrukcja narzędzia umożliwia również skracanie tulejek uszczelniających i ociekowych bardzo blisko powierzchni ściany.
Takie rozwiązanie jest szczególnie przydatne podczas prac instalacyjnych, w których ważne są precyzyjne przygotowanie materiału i możliwość pracy w ograniczonej przestrzeni.
Czym ciąć rury wielowarstwowe i węże pneumatyczne?
Rury wielowarstwowe oraz elastyczne węże wymagają odpowiedniego podparcia podczas wykonywania cięcia. Pozwala ono ograniczyć przesuwanie materiału i ułatwia uzyskanie równej krawędzi.
Do takich zastosowań przeznaczony jest Knipex 90 10 185, obsługujący rury oraz węże o średnicy od 4 do 20 mm. Uniwersalna podpora pomaga ustawić przecinany element pod kątem prostym względem ostrza.
Tego rodzaju obcinaki dobrze sprawdzają się podczas montażu instalacji wodnych i pneumatycznych. Trzeba jednak pamiętać, że narzędzie przeznaczone do rur i węży nie musi być odpowiednie do przecinania przewodów elektrycznych czy kabli.
Jaki obcinak zastosować do rur miedzianych?
Miedź jest powszechnie wykorzystywana między innymi w instalacjach wodnych, grzewczych i klimatyzacyjnych. Do jej obróbki dobrze nadają się obcinaki krążkowe, które stopniowo zagłębiają kółko tnące w ściankę podczas obracania narzędzia wokół rury.
Ważny jest właściwy dobór zakresu roboczego obcinaka. Narzędzie powinno pewnie prowadzić rurę pomiędzy elementami prowadzącymi i umożliwiać stopniowe zwiększanie nacisku kółka tnącego.
Więcej informacji o technice pracy znajdziesz w poradniku „Jak prawidłowo ciąć rury miedziane bez zgniatania i deformowania?”. Prawidłowe prowadzenie narzędzia ma znaczenie nie tylko dla wyglądu przeciętej rury, ale również dla późniejszego wykonania połączenia.
Obcinak z ostrzem czy kółkiem tnącym?
Sposób przecinania materiału jest jedną z najważniejszych różnic pomiędzy poszczególnymi konstrukcjami obcinaków. Modele z ostrzem sprawdzają się przede wszystkim przy materiałach, które można przeciąć jednym kontrolowanym ruchem. Obcinaki krążkowe są natomiast przeznaczone między innymi do metalowych rur instalacyjnych.
Nie oznacza to więc, że większy lub bardziej rozbudowany obcinak będzie automatycznie lepszym wyborem. Narzędzie powinno być dopasowane do konkretnego materiału.
Różnice pomiędzy tymi rozwiązaniami dokładniej przedstawiamy w artykule „Obcinak do rur z tworzywa czy obcinak krążkowy – czym się różnią?”.
Czy średnica rury wpływa na wybór narzędzia?
Zdecydowanie tak. Każdy obcinak posiada określony zakres roboczy i właśnie ten parametr należy sprawdzić przed rozpoczęciem pracy.
Przy niewielkich średnicach przydatna może być kompaktowa konstrukcja pozwalająca obracać narzędzie przy ograniczonej ilości miejsca. Przy większych rurach potrzebny jest natomiast odpowiednio duży korpus oraz mechanizm umożliwiający stabilne prowadzenie elementu tnącego.
Jeżeli podczas jednej instalacji wykorzystywane są rury o bardzo różnych średnicach, warto sprawdzić, czy jeden model obejmuje cały wymagany zakres, czy praktyczniejsze będzie zastosowanie dwóch różnych obcinaków.
Czy po przecięciu metalowej rury trzeba usunąć zadziory?
Po przecięciu rury metalowej na jej krawędzi mogą pozostać zadziory. Ich usunięcie pozwala lepiej przygotować element do dalszych prac montażowych.
Część profesjonalnych obcinaków posiada zintegrowany gratownik, dzięki czemu po wykonaniu cięcia nie trzeba od razu sięgać po kolejne narzędzie. Warto zwrócić uwagę na tę funkcję szczególnie wtedy, gdy w ciągu dnia przygotowywana jest większa liczba elementów instalacji.
Znaczenie ma również stan kółka tnącego. Zużyty element roboczy może pogarszać jakość cięcia, dlatego w obcinakach umożliwiających jego wymianę warto okresowo kontrolować jego stan.
Jaki obcinak do rur będzie odpowiedni?
Przy wyborze należy zacząć od materiału rury, a następnie sprawdzić jej średnicę i grubość ścianki. Dopiero później warto porównywać dodatkowe rozwiązania, takie jak szybka regulacja, zintegrowany gratownik, wymienne elementy tnące czy możliwość pracy w ciasnej przestrzeni.
Do rur z tworzyw, rur wielowarstwowych oraz węży można stosować konstrukcje z ostrzem dopasowanym do danego materiału. W przypadku miedzi, mosiądzu czy stali nierdzewnej odpowiednim rozwiązaniem mogą być obcinaki krążkowe zapewniające kontrolowane prowadzenie cięcia wokół całego obwodu.
Sprawdź dostępne obcinaki do rur i dobierz narzędzie do materiału, średnicy oraz rodzaju wykonywanej instalacji.
