Wybierając obcinak do rur, łatwo skupić się przede wszystkim na materiale, z którego wykonana została instalacja. To bardzo ważny parametr, ale nie jedyny. Równie istotne są średnica przecinanej rury oraz ilość wolnego miejsca dostępnego wokół niej. Narzędzie może być przeznaczone do właściwego materiału, a mimo to okazać się niewygodne lub nawet niemożliwe do wykorzystania, jeżeli jego zakres roboczy albo rozmiary nie odpowiadają warunkom wykonywanej pracy.
W kategorii Nożyce, obcinaki, ściągacze, praski i akcesoria można znaleźć narzędzia o bardzo różnej konstrukcji i przeznaczeniu. Przed wyborem konkretnego modelu warto więc sprawdzić nie tylko informację „do rur”, ale dokładnie przeanalizować jego parametry robocze.
Dlaczego zakres średnic obcinaka jest tak ważny?
Każdy specjalistyczny obcinak posiada określony minimalny i maksymalny zakres pracy. Parametr ten informuje, z jakimi średnicami rur może być prawidłowo wykorzystywany.
W kategorii Obcinaki do rur znajdują się zarówno niewielkie modele przeznaczone do małych średnic, jak i większe konstrukcje pozwalające przecinać znacznie większe elementy instalacji. Nie warto jednak automatycznie zakładać, że narzędzie o największym możliwym zakresie zawsze będzie najlepszym wyborem.
Jeżeli podczas większości prac wykorzystywane są niewielkie rury, bardziej kompaktowy obcinak może zapewnić wygodniejszą pracę. Większy zakres staje się szczególnie przydatny wtedy, gdy regularnie trzeba przygotowywać instalacje zbudowane z rur o wielu różnych średnicach.
Jaki obcinak wybrać do małych średnic rur?
Podczas pracy z niewielkimi rurami liczy się precyzyjne prowadzenie elementu tnącego i możliwość wygodnego obracania narzędzia. Mały korpus może być dużą zaletą szczególnie wtedy, gdy instalacja znajduje się blisko ściany, innych rur albo elementów konstrukcyjnych.
Przykładem takiego rozwiązania jest Knipex TubiX® 90 31 01, którego zakres roboczy wynosi od 3 do 30 mm przy grubości ścianki rury do 2 mm. Model przeznaczono do cięcia rur wykonanych między innymi z miedzi, mosiądzu oraz stali nierdzewnej.
Kompaktowa konstrukcja ogranicza ilość przestrzeni potrzebnej podczas pracy, natomiast mechanizm QuickLock pozwala szybko dopasować położenie narzędzia do średnicy przecinanego elementu.
Co daje większy zakres roboczy obcinaka?
Większy zakres może ograniczyć konieczność korzystania z kilku oddzielnych narzędzi. Jeżeli instalator jednego dnia pracuje z rurami o różnych średnicach, uniwersalniejszy obcinak pozwala obsłużyć większą część z nich.
Dobrym przykładem jest Knipex TubiX® 90 31 02 SB, przeznaczony do rur o średnicy od 6 do 35 mm i grubości ścianki do 2 mm. Narzędzie wykorzystuje kółko tnące oraz cztery rolki prowadzące wyposażone w łożyska igiełkowe.
Dodatkową funkcją jest zintegrowany gratownik. Po wykonaniu cięcia można więc rozpocząć przygotowanie wewnętrznej krawędzi rury bez konieczności sięgania po osobne narzędzie.
Czy największy obcinak zawsze jest najbardziej uniwersalny?
Szeroki zakres średnic rzeczywiście zwiększa liczbę rur, które można obsłużyć jednym narzędziem. Nie oznacza to jednak, że największy model będzie najbardziej praktyczny w każdych warunkach.
Większy obcinak potrzebuje odpowiedniej przestrzeni do pracy. Przy rurze poprowadzonej blisko ściany lub pomiędzy innymi elementami instalacji możliwość wykonania pełnego obrotu może być ograniczona.
Dlatego przed wyborem warto odpowiedzieć sobie na dwa pytania: jakie średnice będą przecinane najczęściej i ile przestrzeni zazwyczaj znajduje się wokół rury?
Jeżeli nie wiesz jeszcze, jaka konstrukcja będzie odpowiednia do konkretnego materiału, pomocny będzie poradnik „Jaki obcinak do rur wybrać? Rodzaje obcinaków i ich zastosowanie”.
Ile miejsca potrzebuje obcinak krążkowy?
Obcinak krążkowy przecina materiał podczas obracania narzędzia wokół rury. Oznacza to, że jego korpus musi mieć wystarczającą ilość miejsca na wykonanie ruchu.
Przy instalacji wykonywanej od podstaw często nie stanowi to problemu, ponieważ rurę można przeciąć jeszcze przed ostatecznym zamontowaniem. Inaczej wygląda sytuacja podczas naprawy lub modernizacji istniejącej instalacji.
Rura może wtedy znajdować się kilka centymetrów od ściany, w narożniku, wewnątrz zabudowy albo pomiędzy innymi przewodami. W takich warunkach kompaktowa konstrukcja może mieć większe znaczenie niż maksymalny zakres średnic.
Dlaczego trzeba sprawdzić również grubość ścianki?
Średnica zewnętrzna nie jest jedynym ograniczeniem obcinaka. Producent może określić również maksymalną grubość ścianki przecinanej rury.
Dwie rury o identycznej średnicy zewnętrznej mogą mieć różną grubość ścianek, a tym samym stawiać inne wymagania elementowi tnącemu. Dlatego przed rozpoczęciem pracy należy sprawdzić pełną specyfikację narzędzia.
Dotyczy to szczególnie sytuacji, w których obcinak wykorzystywany jest do różnych materiałów. Informacja o odpowiedniej średnicy nie oznacza jeszcze automatycznie, że można nim ciąć każdą rurę mieszczącą się w tym zakresie.
Jak miejsce pracy wpływa na sposób cięcia?
Dostęp do rury wpływa nie tylko na wybór obcinaka, ale również na komfort prowadzenia cięcia. Narzędzie powinno obracać się swobodnie i pozostawać ustawione na tej samej linii podczas kolejnych przejść wokół rury.
Jeżeli dostęp jest utrudniony, łatwiej o przypadkowe przechylenie obcinaka lub nierównomierne zwiększanie nacisku. Z tego względu warto już podczas planowania instalacji przewidzieć miejsce potrzebne do późniejszego serwisowania.
Sama technika cięcia również ma duże znaczenie. W poradniku „Jak prawidłowo ciąć rury miedziane bez zgniatania i deformowania?” opisujemy, dlaczego kółka tnącego nie należy od razu dociskać z maksymalną siłą i jak stopniowo prowadzić je przez materiał.
Jeden duży obcinak czy dwa mniejsze narzędzia?
Odpowiedź zależy od rodzaju wykonywanych prac. Jeżeli zakres średnic jest niewielki i powtarzalny, jedno dobrze dopasowane narzędzie może w zupełności wystarczyć.
Przy bardzo zróżnicowanych instalacjach praktyczne może być posiadanie dwóch obcinaków. Kompaktowy model obsłuży niewielkie rury i ciasne miejsca, natomiast większy będzie wykorzystywany wtedy, gdy pojawią się elementy przekraczające jego zakres.
Takie rozwiązanie może być wygodniejsze niż ciągłe korzystanie z dużego narzędzia przy najmniejszych średnicach tylko dlatego, że jego maksymalny zakres jest większy.
Jak prawidłowo dobrać zakres obcinaka do rur?
Najpierw należy określić materiał i średnice rur, które będą przecinane. Następnie warto sprawdzić dopuszczalną grubość ścianki oraz ilość przestrzeni potrzebnej do pracy narzędzia. Dopiero po zestawieniu tych parametrów można sensownie porównywać konkretne modele.
W zastosowaniach profesjonalnych warto uwzględnić także częstotliwość pracy. Jeżeli obcinak będzie używany regularnie, znaczenie mają możliwość wymiany elementu tnącego, wygodna regulacja oraz rozwiązania ułatwiające szybkie dopasowanie narzędzia do kolejnej średnicy.
Nie zawsze największy zakres oznacza najlepszy wybór. Najważniejsze jest dopasowanie narzędzia do rur, które rzeczywiście pojawiają się podczas wykonywanych prac.
Sprawdź obcinaki do rur i wybierz zakres roboczy dopasowany do średnicy, materiału oraz miejsca wykonywania instalacji.
