Przy długim cięciu arkusza zwykłe nożyce potrafią szybko stać się niewygodne. Odcięta część blachy przeszkadza w prowadzeniu narzędzia, rękojeści zbliżają się do materiału, a utrzymanie prostej linii wymaga coraz większej uwagi. Właśnie do takich prac przeznaczone są nożyce przelotowe typu „pelikan”.
Ich charakterystyczna, uniesiona część robocza ułatwia prowadzenie nożyc wzdłuż arkusza. Dzięki temu można wykonywać dłuższe cięcia bez ciągłego przestawiania narzędzia. Pelikan przydaje się przy przygotowywaniu pasów blachy, docinaniu większych elementów oraz pracach blacharskich i dekarskich, w których liczy się płynne prowadzenie ostrzy.
Co oznacza, że nożyce są przelotowe?
Określenie „przelotowe” odnosi się do sposobu, w jaki narzędzie przechodzi przez przecinany arkusz. Kształt główki pozwala kontynuować cięcie, gdy za ostrzami znajduje się już dłuższy, odcięty fragment materiału. Ten fragment ma miejsce, by odchylać się od głównej części blachy, zamiast od razu blokować ruch rękojeści.
Wśród nożyc do blach, taśm i gilotyn znajdziesz narzędzia o różnych konstrukcjach. Pelikan jest szczególnie interesujący wtedy, gdy często rozcinasz arkusze na długich odcinkach. Jego budowa pomaga utrzymać ciągłość pracy i obserwować linię cięcia.
To nadal narzędzie ręczne: rezultat zależy od podparcia blachy, stanu ostrzy i sposobu prowadzenia odpadu. Kształt nożyc ułatwia zadanie, ale nie zastąpi dokładnego wyznaczenia linii ani dobrania modelu do grubości materiału.
Do jakich cięć warto wybrać pelikana?
Najbardziej naturalnym zastosowaniem są długie cięcia proste. Może chodzić o przecięcie większego arkusza, przygotowanie wąskiego pasa blachy albo dopasowanie elementu przed dalszym gięciem i montażem. W takich sytuacjach ważne jest, by móc przesuwać nożyce do przodu bez walki z odcinanym fragmentem.
Pelikan sprawdzi się także przy łagodnym korygowaniu kierunku na dłuższym odcinku, jeśli pozwalają na to materiał i dostępne miejsce. Nie jest jednak pierwszym wyborem do małych otworów czy ciasnych łuków. Tam wygodniejsze mogą być nożyce kształtowe z krótszą lub węższą główką. Różne modele do takich prac zebraliśmy w kategorii tradycyjne nożyce do blachy.
Dobrym przykładem zastosowania pelikana jest przygotowanie obróbki z arkusza, który trzeba najpierw rozciąć na długie pasy, a dopiero później dopasować przy narożnikach. Pierwszy etap wykonujesz nożycami przelotowymi. Do krótkich wycięć i zakrętów dobierasz narzędzie o główce odpowiedniej do kształtu detalu. Dzięki temu każde z nożyc pracują tam, gdzie ich konstrukcja rzeczywiście pomaga.
Jak wybrać model prawy lub lewy?
Przy wyborze zwróć uwagę na kierunek cięcia i ułożenie odcinanego fragmentu. Wersja prawa lub lewa wpływa na to, z której strony łatwiej obserwować linię oraz jak układa się blacha podczas pracy. Nie wybiera się jej wyłącznie według tego, którą ręką trzymasz nożyce.
Jeżeli zwykle tniesz arkusze w podobny sposób, pomyśl o swoim stanowisku pracy: po której stronie leży większa, potrzebna część materiału i którędy ma odchylać się odpad? Porównanie tych dwóch sytuacji jest bardziej przydatne niż sam symbol na opakowaniu. Kierunek i sposób prowadzenia nożyc szerzej omawia artykuł „Nożyce prawe czy lewe – które wybrać do cięcia blachy?”.
W ofercie NOVAMET możesz porównać prawe nożyce przelotowe ERDI D218-300R „Pelikan” z lewymi nożycami ERDI D218-300L „Pelikan”. Oba modele mają długość całkowitą 300 mm, lecz są przeznaczone do wygodnego prowadzenia cięcia w przeciwnych kierunkach.
Na co zwrócić uwagę przed rozpoczęciem pracy?
Najpierw sprawdź dopuszczalną grubość i rodzaj blachy dla konkretnego modelu. Przykładowo dla ERDI D218-300R podano maksymalnie 1,0 mm blachy stalowej i 0,8 mm nierdzewnej. Nie zakładaj, że każdą blachę o tej samej grubości będzie się cięło równie łatwo — właściwości materiałów są różne.
Następnie zaznacz linię i stabilnie podeprzyj arkusz. Przy dłuższym cięciu duży kawałek blachy może zacząć opadać pod własnym ciężarem. Jeśli pociągnie materiał w dół, trudniej będzie utrzymać ostrza na wyznaczonym torze. Warto więc przygotować miejsce zarówno dla części pozostającej, jak i dla odpadu.
Prowadź nożyce płynnie, bez skręcania ostrzy na siłę. Obserwuj, czy odcinany pas może swobodnie się odchylać. Kiedy zaczyna klinować narzędzie, zmień podparcie lub ułożenie arkusza. Przy pracy z blachą używaj rękawic chroniących przed przecięciem i trzymaj dłonie z dala od świeżo powstałych krawędzi.
Jeśli zależy Ci na równej krawędzi gotowego elementu, wykonaj najpierw próbę na odpadzie z tego samego materiału. Szybko zobaczysz, jak arkusz zachowuje się między ostrzami i w którą stronę najwygodniej prowadzić odcięty pas. Więcej o technice pracy przeczytasz w artykule „Jak ciąć blachę nożycami ręcznymi, żeby nie wyginać krawędzi?”.
Czy pelikan zastąpi wszystkie nożyce do blachy?
Pelikan jest mocnym wyborem do długich, przede wszystkim prostych cięć. Przy ciasnych kształtach, niewielkich otworach lub krótkich poprawkach wygodniejszy może okazać się inny rodzaj główki. Dlatego wybieraj nożyce według najczęściej wykonywanej pracy, a nie tylko długości narzędzia.
Sprawdź tradycyjne nożyce do blachy w NOVAMET i porównaj modele przelotowe z nożycami do pozostałych rodzajów cięcia.
