„Prawe” i „lewe” to jedne z pierwszych oznaczeń, na które trafisz przy wyborze nożyc do blachy. Łatwo uznać, że chodzi o rękę, którą trzymasz narzędzie. W praktyce oznaczenie dotyczy kierunku cięcia, do którego przystosowano nożyce. Ma to znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy wycinasz łuki, otwory albo elementy o nieregularnym kształcie.
Jak ustalić, który wariant będzie Ci potrzebny? Najlepiej zacząć od kształtu elementu i kierunku, w którym zamierzasz prowadzić ostrza.
Co oznaczają nożyce prawe i lewe?
Nożyce prawe są przystosowane do prowadzenia cięcia po łuku w prawo, a nożyce lewe – po łuku w lewo. To informacja o pracy części tnącej, a nie prosty podział na narzędzia dla osób praworęcznych i leworęcznych.
Widać to najlepiej przy wycinaniu dwóch zaokrągleń skierowanych w przeciwne strony. Jednym modelem łatwiej będzie Ci prowadzić pierwszy łuk, a drugim drugi. Dlatego przed wyborem nożyc spójrz na linię cięcia, którą wykonujesz najczęściej, oraz na to, z której strony pozostanie odcinany fragment blachy.
Jeśli dopiero kompletujesz narzędzia i porównujesz różne konstrukcje, możesz zacząć od kategorii nożyc do blach, taśm i gilotyn. Znajdziesz tam szerszy wybór rozwiązań do cięcia blachy.
Jak rozpoznać potrzebny kierunek przed zakupem?
Weź element, który zamierzasz wykonać, albo narysuj jego obrys na kartce. Zaznacz początek cięcia, kierunek prowadzenia nożyc i część blachy, która zostanie odpadem. Taki prosty szkic pomaga bardziej niż patrzenie wyłącznie na zdjęcie narzędzia.
Załóżmy, że często wycinasz zaokrąglenia prowadzone w prawo. Wtedy warto zacząć od modeli prawych. Jeśli większość łuków prowadzisz w lewo, porównaj lewe. Gdy wykonujesz powtarzalne detale o obu kierunkach, możesz potrzebować dwóch par, aby przy każdym łuku wygodnie prowadzić ostrza.
Sprawdź też, ile miejsca masz wokół obrabianego elementu. Na dużym arkuszu łatwiej zmienić pozycję dłoni i materiału. Przy zamontowanej obróbce, w narożniku lub blisko innego elementu taka zmiana może być trudna. Wówczas właściwy kierunek nożyc staje się szczególnie istotny.
Czy prawymi nożycami można ciąć prosto?
Tak. Oznaczenie kierunku nie oznacza, że nożyce nadają się wyłącznie do łuków. Modele kształtowe mogą służyć również do krótkich cięć prostych. Różnica ujawnia się przede wszystkim wtedy, gdy chcesz prowadzić narzędzie po krzywiźnie w określoną stronę.
Przykładem są prawe nożyce kształtowe ERDI D107-275. Są przeznaczone do cięć po łuku w prawo i umożliwiają również wykonywanie krótkich cięć prostych. Jeśli jednak Twoja praca polega niemal wyłącznie na docinaniu prostych krawędzi, warto porównać je także z nożycami prostymi, zamiast wybierać model kształtowy tylko dlatego, że ma odpowiednią długość.
Kiedy wybrać nożyce lewe?
Lewe nożyce przydają się, gdy planowany przebieg cięcia wymaga prowadzenia łuku w lewo. Zobacz na przykład ERDI D107-275L. To lewy wariant nożyc kształtowych do otworów, przeznaczony do cięć po łuku w lewo oraz krótkich cięć prostych.
Porównanie dwóch modeli z tej samej serii pomaga oddzielić kierunek cięcia od pozostałych cech narzędzia. D107-275 i D107-275L mają tę samą długość całkowitą – 275 mm – lecz służą do wygodnego prowadzenia łuku w przeciwnych kierunkach. Wybór między nimi powinien więc wynikać z kształtu wykonywanego detalu.
Jeżeli pracujesz przy wielu różnych wycięciach, zwróć uwagę również na kształt główki i długość ostrzy. Sam kierunek to tylko jedna część decyzji. W kategorii tradycyjnych nożyc do blachy możesz zestawić ze sobą modele proste, kształtowe, uniwersalne i przelotowe.
Jedna para czy komplet prawych i lewych?
Nie zawsze potrzebujesz obu wariantów. Jeżeli wykonujesz jeden powtarzalny rodzaj elementu, wybierz kierunek odpowiadający większości cięć. Drugą parę warto rozważyć wtedy, gdy regularnie wycinasz łuki w obie strony i zmiana ustawienia materiału utrudnia Ci pracę.
Przed zakupem przejrzyj kilka swoich typowych zadań, zamiast opierać decyzję na jednym przykładzie. Zapisz, ile razy prowadzisz łuk w prawo, ile w lewo i jak często wykonujesz tylko cięcia proste. Jeśli tych ostatnich jest najwięcej, być może pierwszym zakupem powinny być nożyce proste, a model kierunkowy będzie uzupełnieniem zestawu.
Szerszy sposób dobierania narzędzia do pracy opisaliśmy w poradniku „Jak wybrać nożyce do blachy? Rodzaje, kierunek cięcia i zastosowanie”. Z kolei dobór główki i ostrzy do otworów rozwiniemy w artykule „Nożyce do otworów i cięć kształtowych – kiedy się przydają?”.
Co sprawdzić na karcie produktu?
Kiedy znasz już potrzebny kierunek, potwierdź jeszcze rodzaj i maksymalną grubość ciętej blachy. Sprawdź też długość nożyc oraz to, czy konstrukcja odpowiada wykonywanym przez Ciebie cięciom. Prawe i lewe modele mogą różnić się nie tylko kierunkiem, jeśli porównujesz narzędzia z różnych serii.
Najprostsza zasada brzmi: wybieraj kierunek według linii cięcia, a konkretny model według całej pracy. Sprawdź tradycyjne nożyce do blachy w NOVAMET i porównaj warianty prawe oraz lewe przed zakupem.
