Łączenie i gięcie blachy wymaga nie tylko wprawy, lecz także zastosowania narzędzia dopasowanego do rodzaju wykonywanej obróbki. Innych kleszczy używa się do prostego podgięcia krawędzi, innych do pracy przy zakładkach, a jeszcze innych do formowania łuków i narożników. Odpowiednio dobrany model pozwala wykonać równą linię gięcia, poprawić istniejącą obróbkę oraz ograniczyć ryzyko powstania przypadkowych zagnieceń.
Profesjonalne kleszcze dekarskie, blacharskie, kowalskie i zaginarki obejmują narzędzia o różnych kształtach i szerokościach szczęk. Część z nich przeznaczona jest do uniwersalnych prac przy arkuszach blachy, natomiast pozostałe modele wykonują ściśle określone zadania. Przed zakupem warto więc ustalić, czy narzędzie będzie używane głównie do gięcia prostych krawędzi, formowania zakładek, zaciskania połączeń czy pracy przy elementach zaokrąglonych.
Jak działają kleszcze do gięcia blachy?
Kleszcze do gięcia blachy chwytają materiał pomiędzy dwiema szerokimi szczękami. Nacisk rozkłada się na większej powierzchni niż w przypadku zwykłych szczypiec, dzięki czemu krawędź można podgiąć w bardziej kontrolowany sposób. Narzędzie nie zastępuje dużej zaginarki podczas wykonywania długich i seryjnych obróbek, ale jest znacznie wygodniejsze przy dopasowywaniu elementów bezpośrednio na dachu lub budowie.
W kategorii kleszcze dekarskie znajdują się modele przeznaczone między innymi do wykonywania prostych podgięć, pracy przy rąbkach i zakładkach, formowania narożników oraz poprawiania wcześniej przygotowanych elementów. Różnice pomiędzy narzędziami dotyczą przede wszystkim kształtu szczęk, ich szerokości, głębokości wsuwu i ustawienia względem rękojeści.
Proste i płaskie szczęki do podstawowych podgięć
Do najczęściej wykonywanych prac przy blachach należą proste podgięcia krawędzi. W takim przypadku dobrze sprawdzają się kleszcze z płaskimi szczękami, które umożliwiają pewne uchwycenie materiału i wykonanie równego zagięcia.
Przykładem takiej konstrukcji są kleszcze dekarskie płaskie do gięcia blachy Picard 192. Narzędzie może być wykorzystywane podczas wykonywania oraz poprawiania obróbek dachowych, pasów nadrynnowych, parapetów i innych elementów z blachy. Prosty układ ułatwia obserwowanie linii gięcia oraz kontrolowanie położenia szczęk.
Podczas formowania dłuższej krawędzi pracę należy wykonywać stopniowo. Próba uzyskania pełnego kąta w jednym miejscu może spowodować nierówne odkształcenie materiału. Lepszy efekt daje wykonanie kilku przejść wzdłuż całej linii i stopniowe zwiększanie kąta podgięcia.
Kleszcze do zakładek i połączeń blachy
Zakładki stosuje się podczas łączenia arkuszy oraz wykonywania różnych obróbek dekarskich. Wymagają one zachowania powtarzalnej szerokości podgięcia i równomiernego docisku na całej długości. Do takich zadań warto używać narzędzi, których szczęki pozwalają stabilnie uchwycić przygotowaną krawędź.
Kleszcze dekarskie do łączenia blachy Erdi D331 są przeznaczone do formowania zakładek i podgięć. Szerokie szczęki ułatwiają równomierne prowadzenie narzędzia, a ich ustawienie pozwala pracować przy wielu typowych obróbkach blacharskich.
Podczas wykonywania zakładki ważne jest właściwe przygotowanie obu łączonych krawędzi. Powinny być równe, oczyszczone i dopasowane do siebie na całej długości. Kleszcze służą do precyzyjnego formowania oraz dociskania połączenia, ale nie skorygują dużych różnic wymiarowych wynikających z nieprawidłowego trasowania lub cięcia materiału.
Jak formować łuki i zaokrąglone elementy?
Płaskie szczęki dobrze sprawdzają się przy prostych liniach, lecz nie są optymalnym rozwiązaniem do wykonywania łuków. Podczas formowania elementów zaokrąglonych potrzebne jest narzędzie, które umożliwia stopniowe nadawanie kształtu bez tworzenia jednej, wyraźnej linii zagięcia.
Do takich prac przeznaczone są kleszcze dekarskie z zaokrąglonymi szczękami Picard 193. Ich konstrukcja pozwala stopniowo kształtować blachę i wykonywać obróbki o łukowym przebiegu. Narzędzie może być przydatne podczas przygotowywania niestandardowych elementów dachowych oraz dopasowywania blachy do zaokrąglonego podłoża.
Formowanie łuku należy wykonywać małymi etapami. Każdy kolejny chwyt powinien nieznacznie zachodzić na poprzedni, aby powierzchnia pozostała możliwie równa. Zbyt mocne zgięcie w jednym punkcie może pozostawić trudne do usunięcia załamanie.
Kąt ustawienia szczęk a dostęp do miejsca pracy
Oprócz kształtu i szerokości szczęk znaczenie ma ich ustawienie względem rękojeści. Modele proste są wygodne podczas pracy na otwartych i łatwo dostępnych krawędziach. Kleszcze wygięte pod kątem 45° lub 90° ułatwiają natomiast pracę blisko ścian, kominów, pionowych elementów i w głębszych obróbkach.
Szczegółowe porównanie tych konstrukcji znajduje się w poradniku „Jakie kleszcze dekarskie wybrać – proste, wygięte 45° czy 90°?”. Wybór właściwego kąta nie zmienia podstawowego sposobu formowania materiału, ale może zdecydowanie poprawić dostęp oraz wygodę ułożenia dłoni.
Gięcie, zaciskanie i otwieranie połączenia – różne zadania
Kleszcze do gięcia służą przede wszystkim do nadawania blachom określonego kształtu. Modele do zaciskania pozwalają silniej docisnąć wcześniej przygotowane połączenie, natomiast specjalne narzędzia do rąbka pomagają je otworzyć bez niepotrzebnego niszczenia sąsiedniej powierzchni.
Nie należy więc traktować wszystkich kleszczy jako narzędzi o identycznym zastosowaniu. Do regularnego wykonywania obróbek warto stworzyć zestaw składający się z modelu uniwersalnego oraz kilku narzędzi specjalistycznych. Więcej informacji o pracy przy połączeniach będzie można znaleźć w artykule „Kleszcze do rąbka i zakładek – jak otwierać oraz formować połączenia blachy?”.
Jak dobrać kleszcze do wykonywanej obróbki?
Do prostych podgięć najlepiej wybrać model z płaskimi szczękami. Przy łukach i elementach zaokrąglonych potrzebne będą szczęki o odpowiednio ukształtowanym profilu. Podczas pracy przy zakładkach warto zwrócić uwagę na szerokość szczęk, natomiast w ciasnych miejscach najważniejszy może okazać się kąt ich ustawienia.
Dobrze dobrane narzędzie zwiększa kontrolę nad materiałem, ułatwia zachowanie powtarzalnego kształtu i pozwala ograniczyć liczbę poprawek. Sprawdź dostępne w ofercie NOVAMET kleszcze dekarskie i wybierz model przeznaczony do łączenia, gięcia oraz precyzyjnego formowania blachy.
