Nożyce dźwigniowe ułatwiają ręczne cięcie blachy, ale sam mechanizm nie mówi jeszcze, czy dany model nadaje się do konkretnej pracy. Innych ostrzy potrzebujesz do krótkiego wycięcia po łuku, innych do długiego cięcia przez arkusz, a jeszcze innych do wykonania otworu. Dlatego wybór najlepiej zacząć od kształtu i długości planowanego cięcia, a następnie sprawdzić rodzaj blachy, jej grubość i kierunek pracy.
W kategorii nożyce do blach, taśm i gilotyny znajdują się narzędzia do różnych zadań. Ten poradnik dotyczy nożyc do blach dźwigniowych: modeli kształtowych, przelotowych i wycinakowych.
Co daje przekładnia dźwigniowa?
W nożycach dźwigniowych ruch rękojeści jest przenoszony na głowicę przez dodatkowy przegub. Dzięki temu ostrza wywierają większą siłę przy mniejszym wysiłku dłoni. Różnicę można odczuć zwłaszcza podczas wykonywania wielu kolejnych nacięć lub pracy z blachą zbliżoną do maksymalnej grubości przewidzianej dla danego modelu.
Przekładnia pomaga ciąć, lecz nie zastępuje odpowiedniego kształtu ostrzy. Krótkie nożyce kształtowe sprawdzą się przy detalu, ale długie cięcie przez duży arkusz będzie nimi niewygodne. Z kolei nożycami przelotowymi trudno wykonać ciasny łuk. Najpierw ustal więc, jak ma przebiegać linia cięcia.
Krótkie cięcia i łuki: nożyce kształtowe
Jeżeli obrabiasz narożnik, wycinasz fragment obróbki dekarskiej lub dopasowujesz mały element, zwróć uwagę na nożyce kształtowe. Ich głowica pozwala precyzyjnie zmieniać kierunek cięcia. Przykładem są nożyce dźwigniowe kształtowe ERDI D16, przeznaczone do krótkich cięć prostych i kształtowych.
Przy łukach znaczenie ma ich promień. Łagodny łuk i ciasne wycięcie to dwa różne zadania: model dobrze prowadzący się po dużym promieniu nie musi równie wygodnie radzić sobie z małym konturem. Gdy często zmieniasz kierunek cięcia, warto porównać kształt głowic i sprawdzić, ile miejsca potrzeba na swobodne prowadzenie rękojeści.
Do pracy przy drobnych elementach przydają się kompaktowe nożyce z krótką głowicą. Pozwalają łatwiej kontrolować ostrza w pobliżu zagięć oraz tam, gdzie większe narzędzie nie mieści się między sąsiednimi fragmentami blachy.
Długie cięcie przez arkusz: nożyce przelotowe
Jeśli linia cięcia biegnie przez większą część arkusza, wybierz nożyce przelotowe. Ich konstrukcja ułatwia przesuwanie blachy obok głowicy, dzięki czemu można kontynuować cięcie na dłuższym odcinku. Do takich prac przeznaczone są nożyce dźwigniowe przelotowe ERDI D27B.
Przed rozpoczęciem cięcia zaplanuj, po której stronie narzędzia znajdzie się odcinany pas. Powinien mieć miejsce, by odchodzić od głównej części arkusza. Jeśli zaczyna blokować nożyce, lepiej poprawić ułożenie materiału niż zwiększać nacisk na rękojeści. Przy dużych arkuszach pomocne jest także stabilne podparcie blachy, aby jej ciężar nie odciągał ostrzy od wyznaczonej linii.
Wycinanie otworów i szczelin: kiedy wybrać nożyce wycinakowe?
Nie każda praca polega na rozdzieleniu arkusza na dwie części. Jeśli chcesz wyciąć otwór, szczelinę albo poprowadzić linię po złożonym konturze, sprawdź nożyce wycinakowe. Podczas pracy usuwają one wąski fragment materiału, co pozwala prowadzić cięcie w obrębie arkusza. Model EDMA 011055 jest przeznaczony do blachy płaskiej i ma wbudowany obcinacz powstającego wióra.
Warto odróżnić swobodne wycinanie kształtu od wykonywania wielu takich samych otworów. Jeśli potrzebujesz serii podłużnych otworów montażowych, wybierzesz wycinak o ustalonym wymiarze zamiast prowadzić każdy kontur osobno. Przed zakupem określ zatem, czy ważniejsza jest dowolność kształtu, czy powtarzalność nacięć.
Jak sprawdzić dopuszczalną grubość blachy?
Parametr w milimetrach zawsze czytaj razem z nazwą materiału. Nożyce mogą mieć inny dopuszczalny zakres dla zwykłej blachy stalowej, stali nierdzewnej, aluminium i tworzyw sztucznych. Znaczenie ma również wytrzymałość materiału. Sama informacja „cięcie do 1,2 mm” nie oznacza, że tymi samymi nożycami przetniesz każdą blachę o takiej grubości.
Sprawdź dane konkretnego modelu przed rozpoczęciem pracy. Materiał powinien znajdować się między ostrzami, a nie opierać wyłącznie na ich końcówkach. Gdy cięcie wymaga nadmiernej siły, skontroluj grubość blachy i stan krawędzi tnących. Praca poza zakresem narzędzia utrudnia utrzymanie linii cięcia i może uszkodzić ostrza.
Które nożyce dźwigniowe wybrać?
Do krótkich wycięć i zmiany kierunku cięcia wybierz model kształtowy. Do długiego przecięcia arkusza szukaj nożyc przelotowych. Przy otworach i szczelinach zwróć uwagę na modele wycinakowe. Następnie porównaj kierunek cięcia i maksymalną grubość materiału, który rzeczywiście będziesz obrabiać.
Szczegółowe różnice między kierunkami omawiamy w artykule „Nożyce do blachy prawe, lewe i proste – jak dobrać kierunek cięcia?”. Jeśli planujesz pracę na dużym arkuszu, przeczytaj też „Jak wykonać długie, proste cięcie blachy bez zakleszczania nożyc?”.
Dobierz narzędzie do swojej pracy i przejrzyj dostępne w NOVAMET nożyce do blach dźwigniowe.
