Wybór nożyc do kabli nie powinien opierać się wyłącznie na wielkości narzędzia. Dwa przewody o podobnej średnicy zewnętrznej mogą mieć inną budowę, liczbę żył i przekrój, a przez to wymagać zupełnie innej siły podczas cięcia. Znaczenie ma również materiał żył – najczęściej miedź lub aluminium – oraz konstrukcja samego kabla.
Wśród narzędzi dostępnych w kategorii Nożyce, obcinaki, ściągacze, praski i akcesoria znajdziemy zarówno niewielkie nożyce instalacyjne, jak i większe modele przeznaczone do przewodów o dużych przekrojach. Jak więc dobrać odpowiednie narzędzie?
Przekrój kabla a średnica – to nie jest to samo
Jednym z najczęstszych błędów podczas wyboru nożyc jest traktowanie średnicy przewodu i przekroju żył jako tego samego parametru. Tymczasem są to dwie różne wartości.
Średnica podawana w milimetrach określa wymiar przewodu, natomiast przekrój wyrażony w mm² opisuje pole przekroju żyły lub zespołu żył, zależnie od sposobu określenia parametrów przez producenta narzędzia. Na całkowitą średnicę kabla wpływają dodatkowo izolacja, liczba żył oraz jego konstrukcja.
Dlatego wybierając narzędzie z kategorii Nożyce do kabli – ręczne, należy sprawdzać dokładne parametry konkretnego modelu, a nie oceniać możliwości nożyc wyłącznie na podstawie ich długości.
Kable jednożyłowe, wielożyłowe i drobnożyłowe
Kolejnym ważnym parametrem jest budowa przewodu. Kabel jednożyłowy posiada jedną żyłę przewodzącą, natomiast przewody wielożyłowe zawierają kilka oddzielnych żył umieszczonych we wspólnej izolacji.
Spotykamy również przewody drobnożyłowe zbudowane z dużej liczby cienkich drucików. Są bardziej elastyczne i inaczej zachowują się podczas przecinania niż przewody o sztywniejszej konstrukcji.
Z tego powodu producent może podawać dla jednych nożyc różne maksymalne wartości cięcia zależnie od budowy kabla. Dobrym przykładem są nożyce Knipex StepCut XL 95 12 225, dla których zakres zastosowania różni się w zależności od tego, czy przecinany jest przewód jednożyłowy, wielożyłowy czy drobnożyłowy.
Nie warto więc kierować się jedną największą wartością podaną w specyfikacji bez sprawdzenia, jakiego dokładnie rodzaju przewodu dotyczy.
Jak dobrać nożyce do przewodów miedzianych i aluminiowych?
Miedź i aluminium należą do najczęściej spotykanych materiałów przewodzących w instalacjach elektrycznych. Profesjonalne nożyce kablowe są odpowiednio profilowane, aby podczas przecinania przewód pozostawał pomiędzy ostrzami i nie wysuwał się na zewnątrz.
Przy mniejszych i średnich przewodach wygodnym rozwiązaniem mogą być nożyce Knipex StepCut 95 12 160, które dzięki kompaktowej długości dobrze sprawdzają się podczas pracy w rozdzielnicach i innych miejscach z ograniczoną przestrzenią.
Wraz ze wzrostem przekroju kabla rośnie jednak siła potrzebna do jego przecięcia. Wtedy przydatne stają się dłuższe nożyce albo konstrukcje wykorzystujące odpowiednio zaprojektowane złącze i geometrię krawędzi tnących.
Dlaczego zakres cięcia producenta jest tak ważny?
Każdy model nożyc posiada określony zakres zastosowania. Informacja ta jest znacznie ważniejsza niż samo porównanie długości dwóch narzędzi.
Jeżeli producent podaje maksymalną średnicę lub przekrój kabla, przekraczanie tej wartości może utrudniać wykonanie cięcia, powodować nadmierne obciążenie narzędzia oraz przyspieszać zużycie krawędzi tnących.
Trzeba również zwracać uwagę na materiały wykluczone z zastosowania. Nożyce przeznaczone do kabli Cu i Al nie są automatycznie przeznaczone do przecinania stali. Dotyczy to między innymi drutów, lin stalowych czy kabli posiadających stalowe wzmocnienie.
Więcej informacji o różnych konstrukcjach znajdziesz w poradniku „Jakie nożyce do kabli wybrać? Rodzaje nożyc i obcinaków do przewodów”.
Kiedy potrzebne są większe nożyce do kabli?
Jeżeli regularnie przecinamy przewody o dużych przekrojach, zwiększanie siły dłoni nie jest najlepszym rozwiązaniem. Znacznie skuteczniejsze jest wykorzystanie większej dźwigni.
Dlatego duże nożyce kablowe posiadają długie ramiona pozwalające zwiększyć siłę działającą na ostrza. Takie rozwiązanie stosowane jest między innymi w modelach przeznaczonych do grubych przewodów miedzianych i aluminiowych.
Przy doborze nadal obowiązuje jednak ta sama zasada: przed rozpoczęciem pracy należy porównać rodzaj i parametry kabla z zakresem cięcia określonym dla danego narzędzia.
Temat większych przekrojów rozwijamy w poradniku „Jak ciąć grube kable miedziane i aluminiowe bez zgniatania przewodów?”.
Czy jedno nożyce wystarczą do wszystkich kabli?
W przypadku osoby pracującej głównie z jednym typem instalacji dobrze dobrany model może obsługiwać większość codziennych zadań. Przy bardziej zróżnicowanych pracach często lepszym rozwiązaniem jest posiadanie kilku narzędzi.
Kompaktowe nożyce mogą służyć do typowych przewodów instalacyjnych, większy model do grubych kabli, a specjalistyczny obcinak do przewodów o nietypowej konstrukcji. Dzięki temu każde narzędzie pracuje w zakresie, do którego zostało zaprojektowane.
Jak sprawdzić, które nożyce będą odpowiednie?
Przed wyborem sprawdź przede wszystkim materiał przewodu, jego budowę, średnicę oraz przekrój. Następnie porównaj te informacje z zakresem cięcia podanym dla konkretnego modelu nożyc.
Nie warto kupować największego narzędzia „na zapas”. Do częstej pracy z mniejszymi przewodami wygodniejsze będzie lekkie i kompaktowe narzędzie, natomiast przy dużych przekrojach istotniejsze staną się odpowiednia geometria ostrzy i większa dźwignia.
Sprawdź nożyce do kabli – ręczne dostępne w NOVAMET i dobierz model odpowiedni do materiału, budowy oraz przekroju przewodów, z którymi pracujesz.
