Przecięcie cienkiego przewodu instalacyjnego zazwyczaj nie stanowi większego problemu. Sytuacja zmienia się jednak wraz ze wzrostem średnicy i przekroju kabla. Grube przewody miedziane i aluminiowe stawiają znacznie większy opór, a użycie niewłaściwego narzędzia może prowadzić do zgniatania kabla, deformowania żył i konieczności używania bardzo dużej siły.
Dlatego do takich prac warto stosować odpowiednio dobrane narzędzia z grupy Nożyce, obcinaki, ściągacze, praski i akcesoria. Właściwa geometria ostrzy, odpowiednia długość rękojeści oraz dopasowanie zakresu cięcia do przekroju przewodu mogą znacząco ułatwić pracę.
Dlaczego gruby kabel trudno przeciąć?
Wraz ze wzrostem przekroju przewodu zwiększa się ilość materiału, który musi zostać przecięty. W przypadku przewodów wielożyłowych i drobnożyłowych ostrza muszą przejść przez dużą liczbę pojedynczych żył znajdujących się wewnątrz izolacji.
Jeżeli użyjemy zbyt małych nożyc albo narzędzia o nieodpowiednim profilu ostrza, przewód może być najpierw silnie ściskany, zamiast płynnie przecinany. W efekcie kabel odkształca się, a wykonanie cięcia wymaga coraz większej siły.
Dlatego wybierając narzędzie z kategorii Nożyce do kabli – ręczne, należy zwrócić uwagę przede wszystkim na zakres cięcia podany dla konkretnego modelu.
Dlaczego kształt ostrza ma znaczenie?
Profesjonalne nożyce do kabli nie wykorzystują przypadkowego kształtu krawędzi tnących. Ostrza są profilowane w taki sposób, aby podczas zaciskania obejmowały przewód i ograniczały jego wysuwanie się na zewnątrz.
Ma to duże znaczenie szczególnie przy grubych kablach. Jeżeli przewód pozostaje w odpowiednim miejscu pomiędzy ostrzami, siła może być skuteczniej wykorzystana do jego przecinania.
Odpowiednia geometria pomaga również ograniczyć nadmierne zgniatanie kabla przed wykonaniem właściwego cięcia. Nie oznacza to, że przewód pozostanie całkowicie nieodkształcony, ale narzędzie zaprojektowane specjalnie do kabli pozwala uzyskać znacznie bardziej kontrolowany efekt niż przypadkowe szczypce tnące.
StepCut XL – stopniowe cięcie większych przewodów
Jednym ze sposobów radzenia sobie z większym przekrojem jest stopniowe przecinanie kabla. Taką konstrukcję wykorzystują nożyce Knipex StepCut XL 95 12 225.
Stopniowane krawędzie tnące powodują, że poszczególne części przewodu nie są przecinane dokładnie w tej samej chwili. Dzięki temu opór rozkłada się na kolejne etapy cięcia.
Model StepCut XL posiada również przednią strefę ostrza pozwalającą stopniowo nacinać większe przewody. Przy prawidłowo dobranym kablu umożliwia to wykonanie cięcia bez konieczności sięgania od razu po bardzo duże narzędzie.
Dokładne działanie tej konstrukcji opisaliśmy w poradniku „Nożyce StepCut Knipex – jak działają stopniowane krawędzie tnące?”.
Kiedy warto wybrać duże nożyce do kabli?
Przy jeszcze większych przekrojach przewodów znaczenia nabiera długość rękojeści. Im większa dźwignia, tym większą siłę można przekazać na ostrza przy mniejszym wysiłku użytkownika.
Przykładem są nożyce do kabli Knipex 95 12 500 o długości 500 mm. Długie aluminiowe ramiona umożliwiają wykorzystanie znacznie większej dźwigni niż w przypadku kompaktowych nożyc obsługiwanych jedną ręką.
Model przeznaczony jest do grubych przewodów miedzianych i aluminiowych, a jego zakres cięcia sięga Ø27 mm i 150 mm². Takie narzędzie sprawdzi się wszędzie tam, gdzie mniejsze nożyce przestają zapewniać odpowiedni zakres lub wymagałyby użycia zbyt dużej siły.
Jak ograniczyć zgniatanie przewodu podczas cięcia?
Podstawą jest dobranie nożyc do przekroju i konstrukcji kabla. Próba przecięcia przewodu znajdującego się na granicy lub poza zakresem narzędzia może powodować zwiększone odkształcenie i niepotrzebne obciążenie ostrzy.
Przewód powinien być również prawidłowo umieszczony w strefie cięcia przewidzianej przez producenta. W wielu konstrukcjach największą skuteczność uzyskuje się wtedy, gdy kabel znajduje się odpowiednio blisko złącza, gdzie można wykorzystać korzystne przełożenie siły.
Cięcie powinno być wykonywane zdecydowanym, kontrolowanym ruchem. Wielokrotne ściskanie kabla niewłaściwie dobranym narzędziem może prowadzić przede wszystkim do jego deformowania zamiast przecięcia.
Miedź i aluminium to nie stal
Bardzo ważne jest również rozróżnienie materiału przewodu. Informacja, że nożyce radzą sobie z grubym kablem Cu lub Al, nie oznacza automatycznie możliwości przecinania materiałów stalowych.
Nożyce kablowe przeznaczone do miedzi i aluminium nie powinny być używane do lin stalowych, twardych drutów czy kabli ze stalowym wzmocnieniem, jeżeli producent konkretnego modelu nie dopuszcza takiego zastosowania.
Nieprawidłowe wykorzystanie narzędzia może prowadzić do uszkodzenia lub wyszczerbienia krawędzi tnących.
Więcej informacji dotyczących dopasowania parametrów nożyc znajdziesz w poradniku „Jak dobrać nożyce do przekroju i rodzaju kabla?”.
Jakie nożyce wybrać do grubego kabla?
Nie istnieje jeden rozmiar odpowiedni do wszystkich przewodów. Przy średnich przekrojach praktycznym rozwiązaniem mogą być kompaktowe nożyce o wysokim przełożeniu lub modele StepCut XL. Przy największych kablach wygodniejsze będą duże nożyce wykorzystujące długie ramiona i znacznie większą dźwignię.
Najważniejsze jest porównanie średnicy, przekroju, budowy oraz materiału przewodu z parametrami konkretnego narzędzia. Dzięki temu można wykonać cięcie sprawniej, ograniczyć zgniatanie kabla i jednocześnie nie przeciążać samych nożyc.
Sprawdź nożyce do kabli – ręczne dostępne w NOVAMET i dobierz odpowiednie narzędzie do grubych przewodów miedzianych i aluminiowych.
