Cięcie prętów zbrojeniowych wymaga narzędzia dobranego nie tylko do średnicy elementu, ale również do właściwości stali. Dwa pręty o identycznej średnicy mogą stawiać podczas cięcia zupełnie inny opór, dlatego informacja o maksymalnej średnicy podawana przy nożycach zawsze powinna być rozpatrywana razem z dopuszczalną twardością materiału.
Do ręcznego przecinania prętów, grubego drutu oraz innych elementów stalowych stosuje się przede wszystkim nożyce, obcinaki, ściagacze, praski i akcesoria wyposażone w odpowiednio mocną konstrukcję dźwigniową. Wśród nich osobną grupę stanowią nożyce do prętów, których długie rękojeści i wytrzymałe szczęki umożliwiają uzyskanie dużej siły cięcia bez używania elektronarzędzi.
Czym ciąć pręty zbrojeniowe?
Do ręcznego przecinania prętów zbrojeniowych najlepiej wykorzystać nożyce dźwigniowe przeznaczone przez producenta do pracy z twardymi elementami stalowymi. Ich konstrukcja wykorzystuje długie rękojeści do zwielokrotnienia siły przekazywanej na szczęki tnące.
W praktyce oznacza to, że użytkownik nie musi generować całej siły potrzebnej do przecięcia stali wyłącznie własnymi rękami. Im dłuższe nożyce, tym większą dźwignię można uzyskać, ale jednocześnie narzędzie potrzebuje więcej miejsca podczas pracy.
Dlatego przed zakupem nie wystarczy odpowiedzieć na pytanie „jak gruby jest pręt?”. Trzeba również sprawdzić jego twardość oraz parametry cięcia podawane dla konkretnego modelu nożyc.
Dlaczego twardość stali ma znaczenie?
Twardość materiału ma bezpośredni wpływ na opór występujący podczas cięcia. W przypadku nożyc do prętów parametry mogą być podawane osobno dla materiałów o różnych wartościach HRC.
Przykładowo Knipex 71 72 610 umożliwia cięcie materiału o twardości do 48 HRC o średnicy do 7 mm. W przypadku materiału o twardości do 40 HRC maksymalna średnica wzrasta do 8 mm.
Różnica jednego milimetra może wydawać się niewielka, ale przy stalowym pręcie oznacza zauważalną zmianę przekroju materiału, który musi zostać przecięty przez szczęki.
Z tego powodu nie należy traktować maksymalnej średnicy podanej przez producenta jako uniwersalnej wartości dla każdego rodzaju stali.
Jak dobrać nożyce do średnicy pręta?
Pierwszym krokiem jest ustalenie średnicy przecinanego elementu. Następnie należy porównać ją z parametrami konkretnego modelu, uwzględniając twardość materiału.
Jeżeli pręt znajduje się na granicy możliwości danego narzędzia, do regularnej pracy rozsądniej jest zastosować większy model. Dłuższe rękojeści zapewniają większą dźwignię, dzięki czemu wykonanie cięcia wymaga mniejszego wysiłku.
Przykładem mocniejszego rozwiązania są nożyce do prętów Knipex 71 72 760. Przy długości 760 mm umożliwiają cięcie materiałów o twardości do 48 HRC o średnicy do 8 mm oraz materiałów do 40 HRC o średnicy do 9 mm.
Jeżeli natomiast przecinane są głównie cieńsze elementy, bardzo długie nożyce mogą okazać się niepotrzebne i mniej wygodne w transporcie czy pracy w ograniczonej przestrzeni.
Czy większe nożyce zawsze będą lepsze?
Nie. Większa długość zapewnia większą dźwignię, ale dobór narzędzia powinien odpowiadać rzeczywistym warunkom pracy.
Do cieńszych prętów używanych sporadycznie wygodniejszy może być krótszy model. Przy regularnym przecinaniu elementów o większych średnicach warto natomiast dysponować odpowiednim zapasem możliwości.
Dokładne różnice pomiędzy poszczególnymi długościami opisujemy w poradniku „Jakie nożyce do prętów wybrać? Dobór długości i siły cięcia”, w którym porównujemy warianty od 460 do 910 mm.
Jak prawidłowo przecinać pręt nożycami dźwigniowymi?
Przed rozpoczęciem pracy należy sprawdzić stan szczęk oraz upewnić się, że przecinany materiał mieści się w zakresie przewidzianym dla danego modelu. Pręt powinien być stabilnie ułożony, a część robocza nożyc ustawiona tak, aby szczęki mogły prawidłowo objąć materiał.
Podczas cięcia należy wykorzystywać pracę obu rękojeści i mechanizm dźwigniowy narzędzia. Nie powinno się przedłużać rękojeści rurami ani stosować innych sposobów sztucznego zwiększania dźwigni. Może to doprowadzić do przeciążenia narzędzia i uszkodzenia części roboczej.
Nie należy również wykorzystywać nożyc do materiałów o parametrach przekraczających wartości określone przez producenta.
Jak ciąć pręty znajdujące się w siatce zbrojeniowej?
Przy pojedynczych cięciach klasyczna prosta konstrukcja może być wystarczająca. Jeżeli jednak praca polega na częstym przecinaniu siatek zbrojeniowych, znaczenie zaczyna mieć również położenie głowicy względem rękojeści.
Kątowa konstrukcja może ułatwiać dostęp do przecinanych elementów oraz poprawiać pozycję użytkownika podczas pracy blisko podłoża. Różnice pomiędzy rozwiązaniami omawiamy szerzej w poradniku „Jak ciąć siatkę zbrojeniową? Nożyce proste czy kątowe?”.
Co wpływa na trwałość szczęk tnących?
Największe znaczenie ma używanie narzędzia zgodnie z jego zakresem pracy. Regularne przecinanie materiałów przekraczających dopuszczalną średnicę lub twardość może przyspieszyć zużycie szczęk.
Po zakończeniu pracy warto oczyścić część roboczą i kontrolować stan krawędzi tnących oraz połączeń ruchomych. W profesjonalnych nożycach możliwość wymiany głowicy pozwala przedłużyć okres użytkowania narzędzia bez konieczności kupowania całego kompletu.
Jakie nożyce wybrać do cięcia prętów zbrojeniowych?
Najważniejsze jest zestawienie trzech parametrów: średnicy pręta, twardości stali oraz częstotliwości wykonywania cięć. Dopiero wtedy można właściwie dobrać długość nożyc i zakres pracy szczęk.
Przy intensywnej pracy warto pozostawić pewien zapas możliwości zamiast stale wykorzystywać narzędzie na granicy jego parametrów. Pozwala to wygodniej wykonywać cięcia i ogranicza nadmierne obciążanie części roboczej.
Sprawdź nożyce do prętów dostępne w ofercie NOVAMET i dobierz model do średnicy oraz twardości przecinanej stali.
