Długość szczęk w szczypcach płaskich ma znacznie większe znaczenie, niż może się wydawać. Krótkie szczęki zapewniają bardzo dobrą kontrolę nad chwytanym elementem i sprawdzają się podczas typowych prac montażowych, natomiast konstrukcje wydłużone pozwalają sięgnąć do elementów znajdujących się głębiej wewnątrz urządzeń, instalacji czy maszyn. Wybór nie powinien więc sprowadzać się wyłącznie do całkowitej długości narzędzia – najważniejsze jest miejsce, w którym znajduje się chwytany element i sposób, w jaki trzeba nim operować.
W kategorii szczypce i kombinerki można znaleźć narzędzia o bardzo różnej geometrii części roboczej. Szczególnie dobrze widać to w grupie szczypiec płaskich, gdzie obok klasycznych modeli z krótkimi szczękami występują konstrukcje wydłużone, precyzyjne, wygięte czy przeznaczone do specjalistycznych zastosowań.
Dlaczego krótkie szczęki zapewniają dobrą kontrolę?
Klasyczne szczypce płaskie mają stosunkowo krótką część roboczą. Takie rozwiązanie jest bardzo praktyczne podczas codziennych prac, gdy chwytany element znajduje się w łatwo dostępnym miejscu.
Dobrym przykładem są szczypce płaskie Knipex 20 02 160. Krótkie płaskie szczęki pozwalają stabilnie chwytać i prowadzić elementy, a ząbkowane powierzchnie ograniczają możliwość ich przesuwania się podczas pracy.
Krótka część robocza oznacza również niewielką odległość pomiędzy przegubem a miejscem chwytu. Użytkownik może dzięki temu bardzo dobrze kontrolować położenie narzędzia i wyczuwać zachowanie obrabianego elementu.
W warsztacie, podczas montażu instalacji czy prac serwisowych taka konstrukcja często okazuje się najbardziej praktyczna.
Kiedy krótkie szczęki zaczynają przeszkadzać?
Problem pojawia się wtedy, gdy element znajduje się głębiej. Może być umieszczony pomiędzy innymi podzespołami, wewnątrz urządzenia, za przewodami albo w miejscu, do którego nie można zbliżyć przegubu szczypiec.
Próba dostania się tam klasycznymi szczypcami może wymuszać niewygodne ustawienie dłoni. Czasami dostęp jest wręcz niemożliwy, ponieważ szeroka część narzędzia znajdująca się przy przegubie zatrzymuje się na otaczających elementach.
W takich sytuacjach właśnie długość szczęk zaczyna mieć kluczowe znaczenie.
Co dają wydłużone szczęki płaskie?
Wydłużona konstrukcja pozwala odsunąć przegub i dłoń od miejsca, w którym znajduje się chwytany detal. Do ograniczonej przestrzeni wprowadzana jest przede wszystkim smuklejsza część robocza narzędzia.
Przykładem takiej konstrukcji są szczypce płaskie wydłużone Knipex 30 15 160. Długie płaskie szczęki umożliwiają chwytanie elementów znajdujących się głębiej, jednocześnie zachowując charakterystyczną dla szczypiec płaskich powierzchnię kontaktu z detalem.
Wydłużone modele mogą być szczególnie przydatne podczas pracy przy maszynach, instalacjach elektrycznych, elementach mechanicznych oraz wewnątrz różnego rodzaju obudów.
Czy dłuższe szczęki zawsze są lepsze?
Nie. Większy zasięg jest zaletą tylko wtedy, gdy rzeczywiście jest potrzebny.
Podczas pracy z łatwo dostępnym elementem krótsze szczypce mogą być wygodniejsze. Pozwalają operować bliżej przegubu i zapewniają bardzo bezpośrednią kontrolę nad chwytanym detalem. Długie szczęki niepotrzebnie zwiększałyby wtedy odległość pomiędzy dłonią a miejscem pracy.
Warto również pamiętać, że szczypce nie powinny być wykorzystywane jako dźwignia w sposób niezgodny z ich przeznaczeniem. Długa i smukła część robocza została zaprojektowana przede wszystkim po to, aby poprawić dostęp, a nie po to, aby zwiększać siłę wyginania masywnych elementów.
Dlatego zamiast kierować się zasadą „dłuższe znaczy lepsze”, warto wybierać najkrótszą konstrukcję, która zapewnia swobodny dostęp do miejsca pracy.
Długość to nie wszystko – liczy się również szerokość i powierzchnia szczęk
Dwa modele o podobnej długości mogą zachowywać się zupełnie inaczej. Znaczenie ma również szerokość końcówek oraz sposób wykonania powierzchni chwytających.
Szerokie szczęki zapewniają większą powierzchnię kontaktu z elementem. Wąskie pozwalają natomiast precyzyjniej dostać się pomiędzy sąsiednie części. W przypadku bardzo drobnych elementów stosowane są specjalne szczypce chwytakowe z długimi, stopniowo zwężającymi się szczękami.
Równie istotne jest ząbkowanie. Powierzchnie ząbkowane zwiększają pewność chwytu, natomiast gładkie stosowane są tam, gdzie powierzchnia obrabianego elementu nie powinna zostać oznaczona.
Dlatego długość szczęk zawsze warto analizować razem z ich geometrią.
Co z elementami znajdującymi się pod kątem?
Czasami nawet bardzo długie proste szczęki nie rozwiązują problemu. Element może znajdować się za przeszkodą albo w takim położeniu, że rękojeści szczypiec podczas chwytania opierałyby się o obudowę urządzenia.
Wtedy warto rozważyć modele wygięte. Zmiana kąta części roboczej pozwala podejść do elementu z innego kierunku i jednocześnie zachować wygodne ustawienie dłoni.
Więcej o samym znaczeniu długości szczęk można przeczytać w artykule „Jak długie szczęki ułatwiają chwytanie elementów w trudno dostępnych miejscach?”, natomiast wpływ wygięcia części roboczej omawiamy w poradniku „Dlaczego szczęki wygięte pod kątem 40° ułatwiają pracę w trudno dostępnych miejscach?”.
Krótkie czy wydłużone – co ostatecznie wybrać?
Jeżeli większość prac wykonywana jest na otwartej przestrzeni, przy łatwo dostępnych elementach, klasyczne krótkie szczęki będą najczęściej najbardziej praktycznym rozwiązaniem. Zapewniają stabilny chwyt, dobrą kontrolę i wygodne prowadzenie elementów.
Jeżeli natomiast regularnie trzeba sięgać pomiędzy przewody, za elementy konstrukcji albo w głąb urządzeń i maszyn, warto wybrać szczypce wydłużone. Dodatkowy zasięg może znacząco poprawić wygodę i precyzję pracy.
W profesjonalnym warsztacie oba rozwiązania doskonale się uzupełniają – jedno zapewnia wygodę podczas typowych zadań, drugie daje dostęp tam, gdzie standardowe narzędzie okazuje się zbyt krótkie. Sprawdź ofertę szczypiec płaskich w NOVAMET i dobierz długość oraz geometrię szczęk do miejsca i charakteru wykonywanej pracy.
