Kable zbrojone wymagają innego podejścia do cięcia niż standardowe przewody miedziane i aluminiowe. Obecność dodatkowych elementów wzmacniających sprawia, że przypadkowo dobrane narzędzie może nie tylko utrudnić wykonanie cięcia, ale również doprowadzić do szybkiego uszkodzenia ostrzy. Dlatego przed rozpoczęciem pracy warto sprawdzić zarówno konstrukcję przewodu, jak i dokładne przeznaczenie używanych nożyc do kabli.
Do wymagających zastosowań przeznaczona jest osobna grupa nożyc do kabli – zapadkowych. Wśród nich znajdują się modele przygotowane specjalnie do przecinania określonych kabli zbrojonych. Czym różnią się od zwykłych nożyc kablowych i dlaczego nie powinno się stosować tych narzędzi zamiennie?
Dlaczego kabel zbrojony jest trudniejszy do przecięcia?
Standardowy kabel może składać się z jednej lub wielu żył miedzianych albo aluminiowych oraz otaczającej je izolacji. Kabel zbrojony posiada dodatkowe elementy konstrukcyjne zwiększające jego odporność mechaniczną.
To właśnie zbrojenie zmienia wymagania stawiane narzędziu tnącemu. Ostrze musi poradzić sobie nie tylko z miękkimi żyłami przewodzącymi, lecz również z materiałem wzmacniającym znajdującym się w konstrukcji kabla.
Z tego powodu informacja, że dane nożyce przecinają przewody miedziane lub aluminiowe o określonej średnicy, nie oznacza automatycznie, że można nimi ciąć kabel zbrojony o podobnych wymiarach.
Czym różnią się nożyce do kabli zbrojonych?
Najważniejszą różnicą jest konstrukcja części tnącej przystosowana do materiałów występujących w konkretnym rodzaju kabla. W przypadku profesjonalnych nożyc producent określa, jakie przewody mogą być nimi bezpiecznie przecinane.
Przykładem są nożyce zapadkowe Knipex 95 32 315 A, przeznaczone do kabli i przewodów miedzianych oraz aluminiowych zbrojonych drutem stalowym. Model umożliwia przecinanie kabli o średnicy do 45 mm i przekroju do 380 mm².
Mechanizm zapadkowy pozwala stopniowo prowadzić ostrze przez kabel podczas kolejnych ruchów rękojeści. Dzięki temu operator nie musi próbować przeciąć całego przewodu jednym ruchem, a wymagana siła zostaje ograniczona.
Kiedy przydaje się wersja izolowana?
W tej samej grupie zastosowań dostępne są również konstrukcje wyposażone w izolowane rękojeści. Przykładem jest Knipex 95 36 315 A – izolowane nożyce zapadkowe do kabli zbrojonych.
Wybór pomiędzy wersją standardową a izolowaną powinien wynikać z warunków pracy i wymagań dotyczących konkretnego zadania. Sama obecność izolowanych rękojeści nie zmienia podstawowej zasady: narzędzie musi być odpowiednio dobrane do rodzaju przecinanego przewodu i używane zgodnie z przeznaczeniem określonym przez producenta.
Więcej o różnicach pomiędzy poszczególnymi rozwiązaniami opisujemy w artykule „Nożyce do kabli VDE – kiedy potrzebne są izolowane narzędzia do cięcia przewodów?”.
Czy zwykłymi nożycami do kabli można ciąć kabel zbrojony?
Nie należy przyjmować takiego założenia. Jeżeli producent określa narzędzie jako przeznaczone do przewodów miedzianych i aluminiowych, ale jednocześnie nie dopuszcza cięcia danego rodzaju zbrojenia, nożyce powinny być używane zgodnie z podanym zakresem zastosowania.
Próba przecięcia materiału, do którego ostrza nie zostały przystosowane, może doprowadzić do ich wyszczerbienia, przyspieszonego zużycia albo uszkodzenia mechanizmu. Może również pogorszyć kontrolę nad wykonywanym cięciem.
Dlatego przed rozpoczęciem pracy należy ustalić, z jakiego rodzaju przewodem mamy do czynienia. Szczególnie przy większych kablach podobny wygląd zewnętrzny nie musi oznaczać podobnej budowy wewnętrznej.
Zapadka ma znaczenie przy dużych przekrojach
Kabel zbrojony o dużej średnicy stawia znaczny opór podczas przecinania. Zastosowanie mechanizmu zapadkowego pozwala podzielić cały proces na kolejne ruchy rękojeści.
Ostrze przesuwa się stopniowo, a mechanizm utrzymuje uzyskane położenie. Operator może więc kontynuować cięcie bez konieczności każdorazowego rozpoczynania ruchu od początku.
Rozwiązanie to poprawia komfort podczas pracy z grubymi przewodami i ogranicza siłę potrzebną do wykonania cięcia. Nie zastępuje jednak prawidłowego doboru narzędzia. Nawet mocne nożyce zapadkowe nie powinny być wykorzystywane do materiałów znajdujących się poza zakresem ich przeznaczenia.
Kabel zbrojony, ACSR i lina stalowa to nie to samo
Warto zwrócić uwagę na jeszcze jedną istotną różnicę. Określenie „zbrojony” nie oznacza, że dane nożyce można wykorzystywać do przecinania dowolnego materiału zawierającego stal.
Osobną grupę stanowią na przykład przewody ACSR wykorzystywane w napowietrznych liniach energetycznych. Do ich cięcia stosuje się specjalistyczne konstrukcje przeznaczone właśnie do tego rodzaju przewodów.
Nie należy również utożsamiać kabli zbrojonych z linami stalowymi czy zwykłym drutem. Do tych materiałów przeznaczone są inne rodzaje narzędzi tnących.
Temat specjalistycznych przewodów energetycznych rozwijamy w poradniku „Jak ciąć przewody ACSR? Nożyce Knipex do napowietrznych linii energetycznych”.
Jak dobrać nożyce do kabla zbrojonego?
Przed wyborem narzędzia należy sprawdzić przede wszystkim budowę kabla, rodzaj zastosowanego zbrojenia, średnicę zewnętrzną oraz przekrój przewodu. Dopiero zestawienie tych informacji z parametrami konkretnego modelu pozwala ocenić jego przydatność.
Nie warto kierować się wyłącznie długością nożyc czy wielkością ostrza. Znacznie ważniejsze jest przeznaczenie określone przez producenta.
Jeżeli kabel zawiera stalowe elementy wzmacniające, należy wybrać model wyraźnie przystosowany do takiej konstrukcji. Pozwala to chronić ostrza przed nieprawidłowym obciążeniem i jednocześnie uzyskać bardziej kontrolowane cięcie.
Szersze porównanie konstrukcji zapadkowych znajdziesz również w artykule „Jakie nożyce zapadkowe do kabli wybrać? Poradnik doboru Knipex”.
Odpowiednie nożyce do odpowiedniego kabla
Podstawowa różnica pomiędzy zwykłymi nożycami kablowymi a modelami do kabli zbrojonych wynika z rodzaju materiałów, do których przystosowana została część tnąca. Przy kablach zawierających stalowe zbrojenie nie wystarczy więc sprawdzić jedynie maksymalnej średnicy cięcia.
Prawidłowo dobrane nożyce zapadkowe ułatwiają przecinanie grubych przewodów, ograniczają wysiłek operatora i pomagają chronić narzędzie przed uszkodzeniem wynikającym z niewłaściwego zastosowania.
Sprawdź nożyce do kabli – zapadkowe dostępne w NOVAMET i wybierz model dopasowany do konstrukcji, średnicy oraz przekroju przecinanego kabla.
