Czym są zadziory po wierceniu?
Zadziory to niewielkie, ostre krawędzie powstające wokół otworu podczas wiercenia. Mogą pojawić się zarówno po stronie wejścia, jak i wyjścia wiertła z materiału. Choć często wydają się drobnym problemem, pozostawienie zadziorów może utrudnić montaż elementów, pogorszyć estetykę wykonania oraz zwiększyć ryzyko skaleczenia podczas dalszej obróbki.
Najczęściej zadziory występują podczas wiercenia stali konstrukcyjnych, aluminium, mosiądzu oraz stali nierdzewnych, szczególnie gdy materiał nie jest odpowiednio podparty lub zastosowano niewłaściwe parametry wiercenia.
Dlaczego warto usuwać zadziory?
Usunięcie zadziorów poprawia jakość wykonania elementu oraz ułatwia dalszy montaż. Otwór z gładką krawędzią pozwala lepiej osadzić śruby, nity i inne elementy złączne, a także zmniejsza ryzyko uszkodzenia przewodów, uszczelek czy innych części współpracujących z obrabianym detalem.
W produkcji seryjnej usuwanie zadziorów wpływa również na powtarzalność wykonania oraz ogranicza liczbę poprawek i reklamacji.
Czym najlepiej usuwać zadziory?
Najbardziej skutecznym rozwiązaniem jest zastosowanie pogłębiacza stożkowego. Narzędzie wykonuje niewielką fazę wokół otworu, jednocześnie usuwając ostre krawędzie i poprawiając estetykę powierzchni.
W przeciwieństwie do pilnika lub papieru ściernego pogłębiacz zapewnia równomierne wykończenie całego obwodu otworu oraz pozwala uzyskać identyczny efekt przy każdym kolejnym elemencie.
Do większości prac warsztatowych bardzo dobrze sprawdzają się pogłębiacze HSS DIN 335 C 90°, które przeznaczone są do obróbki stali konstrukcyjnych, aluminium oraz metali nieżelaznych.
Jak prawidłowo usuwać zadziory pogłębiaczem?
Proces jest prosty, jednak wymaga zachowania odpowiednich parametrów pracy. Pogłębiacz należy prowadzić osiowo względem otworu, stosując niewielki nacisk oraz umiarkowane obroty. Już jedno lub dwa obroty narzędzia najczęściej wystarczają do uzyskania estetycznej fazy.
Dobrym przykładem uniwersalnego narzędzia jest pogłębiacz stożkowy HSS DIN 335 C 90° 16,5 mm 3-ostrzowy, który sprawdza się zarówno podczas pojedynczych prac warsztatowych, jak i przy częstszej obróbce elementów stalowych.
Jak ograniczyć powstawanie zadziorów?
Choć całkowite wyeliminowanie zadziorów nie zawsze jest możliwe, można znacząco ograniczyć ich powstawanie. Kluczowe znaczenie ma stosowanie ostrych wierteł, właściwy dobór prędkości skrawania oraz odpowiednie podparcie obrabianego materiału.
Po zakończeniu wiercenia warto od razu wykonać lekkie fazowanie pogłębiaczem. Dzięki temu otwór będzie gotowy do dalszego montażu bez konieczności dodatkowej obróbki ręcznej.
Jakie pogłębiacze wybrać?
Do standardowych zastosowań w zupełności wystarczą pogłębiacze HSS. Jeżeli jednak narzędzie będzie intensywnie eksploatowane lub przeznaczone do trudniejszych materiałów, warto rozważyć modele HSS TiN, HSS TiAlN albo HSS Co5, które oferują większą odporność na zużycie.
Wybór odpowiedniej średnicy zależy od wielkości wykonywanej fazy oraz średnicy obrabianego otworu.
Podsumowanie
Usuwanie zadziorów jest jednym z ostatnich etapów obróbki, ale ma ogromny wpływ na jakość gotowego elementu. Zastosowanie pogłębiacza stożkowego pozwala szybko uzyskać gładką krawędź, poprawić estetykę wykonania oraz przygotować otwór do montażu śrub z łbem stożkowym i innych elementów złącznych.
Jeżeli szukasz narzędzia do profesjonalnego fazowania otworów, sprawdź kategorię Pogłębiacze HSS, gdzie znajdziesz pogłębiacze DIN 335 C 90° dostępne w wielu średnicach do zastosowań warsztatowych i przemysłowych.
