Zdejmowanie izolacji z przewodu wydaje się prostą czynnością, ale nieprawidłowo dobrane narzędzie lub zbyt głębokie nacięcie może uszkodzić znajdującą się pod powłoką żyłę. Problem nie zawsze jest widoczny od razu. Nacięty przewodnik może zostać osłabiony, a uszkodzenie izolacji sąsiednich żył może utrudnić wykonanie prawidłowego połączenia.
Dlatego podczas prac instalacyjnych warto korzystać ze ściągaczy do izolacji dopasowanych do rodzaju obrabianego przewodu. W przypadku prac wymagających bezpośredniej kontroli nad sposobem prowadzenia narzędzia dobrym rozwiązaniem są ręczne ściągacze do izolacji, dostępne w wielu konstrukcjach i zakresach roboczych.
Dobór właściwego zakresu roboczego ogranicza ryzyko uszkodzenia przewodu
Jednym z najważniejszych etapów jest sprawdzenie średnicy przewodu lub przekroju żyły, z której ma zostać usunięta izolacja. Otwór roboczy ściągacza powinien odpowiadać parametrom obrabianego przewodu.
Jeżeli wybrane gniazdo jest zbyt małe, element tnący może wejść zbyt głęboko i naruszyć przewodnik. Zbyt duży zakres może natomiast spowodować niedokładne przecięcie izolacji i konieczność jej dodatkowego szarpania lub nacinania.
Właśnie dlatego producenci oznaczają poszczególne gniazda robocze wartościami przekroju lub średnicy. Przed rozpoczęciem pracy warto sprawdzić te oznaczenia zamiast dobierać ustawienie wyłącznie na podstawie wyglądu przewodu.
Jeżeli nie masz pewności, jaki rodzaj narzędzia będzie odpowiedni, pomocny będzie również poradnik „Jaki ręczny ściągacz izolacji wybrać do różnych rodzajów przewodów?”, w którym omawiamy najważniejsze konstrukcje ręcznych ściągaczy.
Izolację należy nacinać bez naruszania znajdującego się pod nią przewodnika
Zadaniem ściągacza jest przecięcie lub osłabienie warstwy izolacyjnej na tyle, aby można było ją łatwo oddzielić od przewodu. Nie chodzi więc o wykonanie możliwie najgłębszego cięcia.
Szczególną ostrożność należy zachować podczas pracy z przewodami wielodrutowymi. Uszkodzenie części cienkich drucików zmniejsza rzeczywisty przekrój przewodnika i może negatywnie wpłynąć na wykonane później połączenie.
Po zdjęciu izolacji warto więc obejrzeć odsłonięty fragment żyły. Przewodnik nie powinien mieć widocznych nacięć, ubytków ani zerwanych drucików. Jeżeli takie uszkodzenie wystąpiło, bezpieczniejszym rozwiązaniem jest ponowne przygotowanie końcówki przewodu.
Odpowiednia długość odizolowania ułatwia wykonanie prawidłowego połączenia
Znaczenie ma nie tylko sposób usunięcia izolacji, ale również długość odsłoniętej żyły. Powinna ona odpowiadać elementowi, do którego przewód będzie później podłączany.
Zbyt krótki odcinek może uniemożliwić prawidłowe osadzenie przewodu. Z kolei pozostawienie zbyt dużej części niezaizolowanego przewodnika może spowodować jego wystawanie poza miejsce połączenia.
Przy wykonywaniu wielu jednakowych zakończeń bardzo przydatny jest ogranicznik długości. Pozwala on przygotowywać kolejne przewody w powtarzalny sposób bez konieczności każdorazowego odmierzania odcinka izolacji.
Przykładem narzędzia wyposażonego w rozwiązanie pozwalające kontrolować sposób zdejmowania izolacji jest Knipex 16 80 175 SB, przeznaczony do przewodów okrągłych o średnicy 8–13 mm i wyposażony w ogranicznik głębokości.
Zewnętrzna powłoka kabla i izolacja pojedynczej żyły wymagają innego podejścia
W przypadku przewodu wielożyłowego praca często przebiega dwuetapowo. Najpierw trzeba usunąć zewnętrzną powłokę kabla, a dopiero później odizolować znajdujące się wewnątrz pojedyncze żyły.
Do pierwszego etapu przydatne są konstrukcje pozwalające wykonać kontrolowane cięcie poprzeczne lub wzdłużne powłoki. Po jej zdjęciu można wykorzystać odpowiednio dobrane otwory do odizolowywania poszczególnych przewodów.
Taką możliwość daje między innymi Knipex ErgoStrip 16 95 01 SB. Wielofunkcyjna konstrukcja pozwala wykonywać kilka etapów przygotowania kabla jednym narzędziem, co jest szczególnie wygodne podczas prac instalacyjnych.
Nie należy natomiast zakładać, że ta sama metoda będzie właściwa dla każdego przewodu. Kable koncentryczne, transmisyjne, fotowoltaiczne czy światłowody mają inną budowę i wymagają odpowiedniego sposobu obróbki.
Kontrola przewodu po zdjęciu izolacji pozwala szybko wykryć błąd
Po każdej operacji warto poświęcić kilka sekund na sprawdzenie przygotowanego przewodu. W przypadku pojedynczej żyły należy zwrócić uwagę przede wszystkim na stan przewodnika oraz równą krawędź pozostałej izolacji.
Przy kablach wielowarstwowych trzeba dodatkowo upewnić się, że podczas zdejmowania zewnętrznej powłoki nie zostały uszkodzone elementy znajdujące się bezpośrednio pod nią.
Ma to szczególne znaczenie przy przewodach o bardziej złożonej konstrukcji. Sposób przygotowywania takich kabli szerzej opisujemy w poradniku „Jak zdejmować izolację z kabli koncentrycznych i przewodów do transmisji danych?”.
Prawidłowe zdejmowanie izolacji zaczyna się od właściwego narzędzia
Najczęstszych problemów podczas zdejmowania izolacji można uniknąć, przestrzegając kilku prostych zasad: dobrać narzędzie do średnicy lub przekroju przewodu, nie nacinać izolacji głębiej niż jest to konieczne, zachować odpowiednią długość odizolowania oraz zawsze skontrolować stan przygotowanej żyły.
W profesjonalnej pracy powtarzalność ma równie duże znaczenie jak szybkość. Odpowiednio dobrany ściągacz pozwala przygotowywać kolejne przewody w podobny sposób i ogranicza potrzebę poprawiania źle wykonanych zakończeń.
Sprawdź ręczne ściągacze do izolacji w NOVAMET i dobierz narzędzie odpowiednie do rodzaju, średnicy oraz konstrukcji obrabianych przewodów.
