Cięcie rury z tworzywa wydaje się prostą czynnością, jednak źle dobrane narzędzie lub niewłaściwa technika mogą doprowadzić do spłaszczenia końcówki, powstania nierównej krawędzi albo wykonania cięcia pod niewłaściwym kątem. Problem jest szczególnie widoczny przy miękkich rurach, przewodach wielowarstwowych oraz materiałach o większej średnicy lub grubszej ściance.
Dlatego podczas prac instalacyjnych warto korzystać z narzędzi przeznaczonych do konkretnego rodzaju materiału. W kategorii nożyce i obcinaki do tworzywa – do rurek, profili i kanałów kablowych można znaleźć konstrukcje przeznaczone zarówno do klasycznych rur z tworzywa, jak i rur kompozytowych, wielowarstwowych czy karbowanych.
Dlaczego rura deformuje się podczas cięcia?
Najczęstszą przyczyną jest zbyt duży nacisk skupiony w jednym miejscu. Jeżeli ostrze nie jest odpowiednio ostre albo konstrukcja narzędzia nie stabilizuje rury, materiał zaczyna się uginać jeszcze przed wykonaniem właściwego cięcia.
Znaczenie ma również średnica i grubość ścianki. Cienka, elastyczna rura zachowuje się inaczej niż sztywna rura wielowarstwowa. Z tego powodu jeden typ obcinaka nie zawsze będzie optymalnym rozwiązaniem do wszystkich materiałów.
W podkategorii obcinaki do rurek znajdują się narzędzia wykorzystujące różne sposoby prowadzenia oraz przecinania materiału. Dobierając obcinak, warto więc sprawdzić nie tylko maksymalną średnicę roboczą, ale także jego przeznaczenie.
Stabilne prowadzenie rury podczas cięcia
Jednym ze sposobów ograniczenia deformowania materiału jest zastosowanie obcinaka wyposażonego w element podtrzymujący rurę. Dzięki temu nacisk ostrza nie działa na materiał całkowicie punktowo, a sama rura pozostaje we właściwej pozycji podczas wykonywania cięcia.
Dobrym przykładem takiej konstrukcji jest obcinak Knipex 90 25 40 do rur kompozytowych i z tworzywa sztucznego. Ruchome szczęki podtrzymujące pomagają ustawić rurę do wykonania prostopadłego cięcia, natomiast mechanizm zapadkowy pozwala stopniowo zwiększać siłę działającą na ostrze.
Ma to szczególne znaczenie przy grubościennych rurach, gdzie próba przecięcia materiału jednym mocnym ruchem mogłaby prowadzić do jego odkształcenia.
Nożyce do rur wielowarstwowych – kiedy warto je zastosować?
Innym rozwiązaniem są specjalistyczne nożyce przeznaczone do rur wielowarstwowych. Ich konstrukcja umożliwia kontrolowane prowadzenie ostrza, dzięki czemu mogą dobrze sprawdzać się podczas seryjnych prac instalacyjnych.
Przykładem są nożyce do rur plastikowych wielowarstwowych Montero E611-026, przeznaczone do średnic do 26 mm. Zastosowany system Twist&Cut pozwala obracać rurę podczas przecinania, dzięki czemu ostrze stopniowo przechodzi przez jej ściankę zamiast zgniatać cały przekrój jednym silnym naciskiem.
To rozwiązanie pokazuje, dlaczego sposób wykonywania cięcia może być równie ważny jak ostrość samego noża.
Nie próbuj przecinać każdej rury w ten sam sposób
Przy rurach z tworzywa można spotkać kilka różnych technik cięcia. W jednych narzędziach ostrze stopniowo przesuwa się przez materiał, w innych podczas cięcia obracana jest rura, a jeszcze inne konstrukcje wykorzystują specjalne prowadnice.
Szczególnego traktowania wymagają rury karbowane. W ich przypadku ważne jest nie tylko zachowanie kształtu osłony, lecz także ochrona znajdujących się wewnątrz przewodów.
Jeżeli pracujesz właśnie z takim materiałem, zobacz również poradnik „Jak prawidłowo ciąć rury faliste bez uszkodzenia przewodów?”.
Ostre ostrze ma ogromne znaczenie
Nawet dobrej jakości obcinak może zacząć deformować materiał, jeśli jego ostrze jest mocno zużyte. Tępe ostrze wymaga większej siły nacisku, przez co rura może zacząć się spłaszczać, zanim zostanie przecięta.
Dlatego przy intensywnej pracy warto wybierać narzędzia umożliwiające wymianę elementu tnącego. Pozwala to przywrócić właściwe parametry cięcia bez konieczności kupowania całego nowego obcinaka.
Nie należy również używać obcinaka do materiałów, do których nie został przeznaczony. Próba przecinania kabli, drutu czy elementów metalowych narzędziem przeznaczonym wyłącznie do rur z tworzywa może szybko uszkodzić jego krawędź tnącą.
Więcej informacji o doborze właściwego narzędzia znajdziesz w poradniku „Jaki obcinak do rur z tworzywa, kompozytowych i falistych wybrać?”.
Jak uzyskać równe cięcie rury?
Przed rozpoczęciem pracy warto upewnić się, że rura znajduje się we właściwej pozycji względem ostrza. Następnie należy wykonywać cięcie zgodnie z konstrukcją konkretnego narzędzia – stopniowo zaciskając mechanizm lub obracając rurę, jeżeli właśnie takiego sposobu wymaga dany obcinak.
Nie warto przyspieszać pracy przez gwałtowne zwiększanie nacisku. Kontrolowane prowadzenie ostrza pomaga zachować kształt rury i uzyskać równą krawędź, którą łatwiej przygotować do dalszego montażu.
Najważniejsze pozostaje więc połączenie trzech elementów: odpowiedniego narzędzia, ostrego ostrza i prawidłowej techniki cięcia.
Sprawdź obcinaki do rurek w NOVAMET i dobierz narzędzie odpowiednie do średnicy, materiału oraz rodzaju wykonywanej instalacji.
