Duże pierścienie osadcze stosowane w maszynach, urządzeniach przemysłowych i ciężkich mechanizmach wymagają zupełnie innego podejścia niż niewielkie zabezpieczenia spotykane w typowych pracach warsztatowych. W grupie szczypce i kombinerki znajdziemy specjalistyczne narzędzia przeznaczone właśnie do takich zastosowań. Ich konstrukcja pozwala bezpieczniej kontrolować duży sprężysty pierścień, którego obsługa standardowymi szczypcami byłaby trudna lub niemożliwa.
Przy wyborze narzędzia do dużych wewnętrznych pierścieni Segera znaczenie ma nie tylko średnica zabezpieczenia. Trzeba również uwzględnić dostęp do miejsca montażu, prostą lub wygiętą konstrukcję końcówek, długość szczypiec oraz możliwość wymiany zużytych elementów roboczych.
Dlaczego duże pierścienie Segera wymagają specjalnych szczypiec?
Zasada działania wewnętrznego pierścienia osadczego pozostaje taka sama niezależnie od jego wielkości. Aby wyjąć go z rowka lub wprowadzić do otworu, trzeba kontrolowanie zmniejszyć jego średnicę.
Wraz ze wzrostem średnicy pierścienia rosną jednak wymagania stawiane narzędziu. Potrzebna jest odpowiednia dźwignia, a operator musi zachować kontrolę nad dużym elementem sprężystym podczas całego procesu montażu lub demontażu.
Dlatego do pierścieni osiągających kilkaset milimetrów średnicy stosuje się specjalne szczypce do pierścieni osadczych wewnętrznych wyposażone w długie ramiona oraz mechanizm pozwalający kontrolować ich położenie.
Zakres 122–300 czy 252–400 mm?
Pierwszym parametrem przy wyborze jest średnica obsługiwanego pierścienia.
W przypadku dużych szczypiec Knipex mamy dwa podstawowe zakresy:
• 122–300 mm – przeznaczony do dużych pierścieni wewnętrznych mieszczących się w tym przedziale
• 252–400 mm – przeznaczony do jeszcze większych zabezpieczeń stosowanych w dużych konstrukcjach
Zakresy częściowo się pokrywają, ale nie oznacza to, że można wybrać dowolny model. Najlepiej dopasować narzędzie do rzeczywistej średnicy obsługiwanego pierścienia oraz warunków pracy.
Ta sama zasada obowiązuje również przy znacznie mniejszych zabezpieczeniach. Szerzej opisujemy ją w poradniku „Jak dobrać szczypce do wewnętrznych pierścieni Segera?”.
Knipex 44 10 – kiedy wybrać proste końcówki?
Jeżeli do pierścienia można podejść bezpośrednio, dobrym rozwiązaniem są szczypce z prostymi końcówkami.
Przykładem jest Knipex 44 10 J5, przeznaczony do wewnętrznych pierścieni osadczych o średnicy 122–300 mm. Narzędzie ma długość 570 mm, dzięki czemu zapewnia odpowiednią dźwignię potrzebną podczas pracy z dużym zabezpieczeniem.
Do jeszcze większych pierścieni przeznaczony jest wariant Knipex 44 10 J6 obsługujący zakres 252–400 mm.
Prosta konstrukcja sprawdzi się przede wszystkim wtedy, gdy przed pierścieniem znajduje się wystarczająco dużo przestrzeni na ustawienie długiego narzędzia w odpowiednim położeniu.
Kiedy lepsze będą końcówki wygięte 90°?
Duży pierścień może znajdować się w miejscu, w którym ustawienie szczypiec bezpośrednio w jego osi jest utrudnione. Wtedy rozwiązaniem może być konstrukcja z końcówkami wygiętymi pod kątem 90°.
Knipex 44 20 J51 obsługuje pierścienie o średnicy 122–300 mm i wykorzystuje właśnie końcówki 90°. Większy wariant 44 20 J61 przeznaczony jest natomiast do zakresu 252–400 mm.
Wygięta część robocza pozwala podejść do zabezpieczenia z innego kierunku, co może mieć duże znaczenie przy pracy wewnątrz rozbudowanych maszyn i urządzeń.
Nie oznacza to jednak, że wersja 90° jest zawsze lepsza od prostej. Kształt powinien wynikać z rzeczywistego dostępu do pierścienia. Dokładnie tę zasadę omawiamy w artykule „Szczypce Segera proste czy wygięte – które wybrać?”.
Po co mechanizm blokujący i dźwignia zwalniająca?
To jedna z najważniejszych różnic pomiędzy dużymi szczypcami a klasycznymi modelami do niewielkich pierścieni.
Knipex 44 10 oraz 44 20 wyposażono w mechanizm blokujący i dźwignię zwalniającą. Rozwiązanie pomaga kontrolować położenie szczypiec podczas operowania dużym sprężystym zabezpieczeniem.
Przy pierścieniu mającym przykładowo 250 czy 350 mm średnicy możliwość kontrolowania jego ściskania jest szczególnie istotna. Operator nie powinien wykonywać gwałtownych ruchów ani ściskać zabezpieczenia bardziej, niż jest to konieczne do wyjęcia go z rowka lub przeprowadzenia przez otwór.
Prawidłową technikę pracy z zabezpieczeniami opisaliśmy szerzej w poradniku „Jak prawidłowo montować i demontować wewnętrzne pierścienie Segera?”.
Dlaczego wymienne końcówki są istotne?
Duże szczypce do Segerów są narzędziami specjalistycznymi, dlatego możliwość wymiany samego elementu roboczego jest praktycznym rozwiązaniem.
W przypadku prostych modeli Knipex 44 10 stosowane są odpowiednie wymienne końcówki Knipex 44 19. Dla szczypiec wygiętych 44 20 dostępne są natomiast końcówki Knipex 44 29.
Przykładowo Knipex 44 19 J5 przeznaczony jest do modelu 44 10 J5, natomiast 44 29 J51 współpracuje z wygiętymi szczypcami 44 20 J51.
Jeżeli podczas wieloletniej eksploatacji zużyje się część robocza, nie trzeba więc automatycznie wymieniać całego narzędzia. W zakładzie przemysłowym, w którym szczypce wykorzystywane są regularnie, możliwość serwisowania w ten sposób ma praktyczne znaczenie.
Czego nie robić przy dużych pierścieniach Segera?
Podstawowym błędem jest próba wykorzystania szczypiec nieprzeznaczonych do średnicy obsługiwanego zabezpieczenia. Narzędzie powinno mieścić się w zakresie określonym dla konkretnego pierścienia.
Nie należy również ściskać pierścienia mocniej, niż wymaga tego montaż lub demontaż. Duży pierścień pozostaje elementem sprężystym, dlatego podczas całej operacji trzeba kontrolować jego położenie.
Znaczenie ma również stan końcówek. Zużyta lub uszkodzona część robocza może pogorszyć stabilność prowadzenia zabezpieczenia. Jeśli pierścień ma tendencję do zsuwania się z narzędzia, warto sprawdzić przyczyny opisane w poradniku „Dlaczego pierścień Segera wyskakuje ze szczypiec? Najczęstsze błędy podczas montażu”.
Jakie szczypce do dużego pierścienia Segera wybrać?
Dobór można sprowadzić do trzech podstawowych pytań.
Najpierw należy określić średnicę pierścienia i wybrać zakres 122–300 albo 252–400 mm. Następnie trzeba sprawdzić sposób dostępu do zabezpieczenia – przy dobrym dostępie odpowiednia może być konstrukcja prosta Knipex 44 10, natomiast w miejscach wymagających podejścia pod kątem rozwiązaniem może być Knipex 44 20 z końcówkami 90°.
Na końcu warto uwzględnić warunki eksploatacji. Przy regularnym wykorzystaniu możliwość wymiany samych końcówek pozwala zachować korpus i mechanizm szczypiec oraz wymienić zużytą część roboczą.
Do dużych pierścieni Segera nie warto więc dobierać narzędzia „na oko”. Zakres średnic, geometria końcówek i dostęp do miejsca montażu powinny być podstawą wyboru.
Sprawdź dostępne w NOVAMET szczypce do pierścieni osadczych wewnętrznych i dobierz specjalistyczne narzędzie do dużych pierścieni o średnicy nawet 400 mm.
