Pierścienie osadcze Segera są powszechnie stosowane do zabezpieczania elementów maszyn, urządzeń i podzespołów mechanicznych przed przesuwaniem osiowym. W przypadku pierścieni montowanych w otworach ich prawidłowe założenie wymaga kontrolowanego zmniejszenia średnicy, umieszczenia zabezpieczenia we właściwym miejscu i zwolnienia go dopiero po osiągnięciu rowka montażowego. Odpowiednio dobrane szczypce i kombinerki znacznie ułatwiają taką pracę, jednak przy pierścieniach osadczych konieczne jest użycie narzędzia przeznaczonego właśnie do tego zadania.
Nieprawidłowa technika może powodować wysuwanie się pierścienia z końcówek, jego nadmierne odkształcenie albo niepełne osadzenie w rowku. Dlatego znaczenie ma nie tylko jakość narzędzia, ale również właściwy dobór szczypiec i sposób posługiwania się nimi.
Jak działają szczypce do wewnętrznych pierścieni Segera?
Wewnętrzny pierścień osadczy montowany jest w rowku wykonanym wewnątrz otworu. Aby przeprowadzić go przez otwór i doprowadzić do rowka, trzeba chwilowo zmniejszyć jego średnicę.
Do tego służą szczypce do pierścieni osadczych wewnętrznych. Ich końcówki wprowadza się w dwa otwory znajdujące się w pierścieniu. Ściśnięcie rękojeści powoduje zbliżenie końcówek, a tym samym kontrolowane ściśnięcie pierścienia.
Po umieszczeniu zabezpieczenia na wysokości rowka należy stopniowo zwolnić nacisk. Pierścień rozszerza się wtedy i powinien osiąść na całym swoim obwodzie w przygotowanym gnieździe.
Najpierw dobierz szczypce do średnicy pierścienia
Jednym z najczęstszych błędów jest używanie jednego modelu szczypiec do pierścieni o bardzo różnych wielkościach. Każdy wariant ma określony zakres roboczy.
W zależności od modelu mogą to być przykładowo zakresy 8–13 mm, 12–25 mm, 19–60 mm czy 40–100 mm. Odpowiednie dopasowanie sprawia, że końcówki pracują pod właściwym kątem i pozwalają pewnie kontrolować zabezpieczenie.
Przykładem narzędzi występujących w kilku zakresach roboczych są Knipex 48 31 z prostymi końcówkami. Pozwala to dobrać konkretny wariant do wielkości obsługiwanego pierścienia zamiast próbować pracować przypadkowym rozmiarem szczypiec.
Jeżeli wybór właściwego wariantu sprawia problem, pomocny będzie poradnik „Jak dobrać szczypce do wewnętrznych pierścieni Segera?”, w którym omawiamy zarówno zakresy średnic, jak i różne konstrukcje narzędzi.
Jak prawidłowo chwycić pierścień Segera?
Przed rozpoczęciem pracy warto sprawdzić stan samego pierścienia oraz otworów przeznaczonych na końcówki szczypiec. Zabrudzenia, uszkodzenia albo silne zużycie mogą pogarszać pewność chwytu.
Końcówki szczypiec należy wprowadzić możliwie pewnie w oba otwory pierścienia. Dopiero wtedy można rozpocząć jego ściskanie.
Ruch powinien być płynny i kontrolowany. Pierścienia nie należy ściskać bardziej, niż jest to konieczne do jego wyjęcia lub wprowadzenia do otworu. Nadmierne zmniejszanie średnicy nie poprawia bezpieczeństwa pracy, a niepotrzebnie zwiększa obciążenie zarówno zabezpieczenia, jak i końcówek szczypiec.
Jak zamontować wewnętrzny pierścień osadczy?
Po umieszczeniu końcówek w otworach pierścienia należy stopniowo ścisnąć rękojeści szczypiec. Średnica zabezpieczenia powinna zmniejszyć się tylko na tyle, aby można było swobodnie wprowadzić je do otworu.
Następnie pierścień przesuwa się do miejsca, w którym wykonany jest rowek montażowy. Po osiągnięciu właściwego położenia nacisk na rękojeści należy powoli zmniejszać.
Pierścień powinien rozszerzyć się i wejść w rowek. Po wyjęciu szczypiec trzeba sprawdzić jego położenie na całym obwodzie. Zabezpieczenie nie powinno wystawać z rowka ani pozostawać osadzone tylko częściowo.
Właśnie ten ostatni etap jest szczególnie ważny. Sam fakt, że pierścień znajduje się wewnątrz otworu, nie oznacza jeszcze, że został prawidłowo zamontowany.
Jak bezpiecznie zdemontować pierścień?
Demontaż przebiega w odwrotnej kolejności. Końcówki szczypiec należy prawidłowo umieścić w otworach zabezpieczenia, a następnie stopniowo ścisnąć pierścień do średnicy umożliwiającej wysunięcie go z rowka.
Nie należy próbować podważać pierścienia śrubokrętem, jeżeli można zastosować właściwe szczypce. Takie działanie utrudnia kontrolę nad sprężystym elementem i może doprowadzić do uszkodzenia rowka, pierścienia albo otaczających go powierzchni.
Po wyjęciu warto również ocenić stan zabezpieczenia. Jeżeli pierścień jest trwale odkształcony, uszkodzony lub wykazuje wyraźne ślady zużycia, jego ponowny montaż może nie być właściwym rozwiązaniem.
Kiedy potrzebne są szczypce wygięte?
Nie każdy pierścień znajduje się w miejscu, do którego można wygodnie podejść prostym narzędziem. Obudowa maszyny, elementy zawieszenia, wały czy inne podzespoły mogą ograniczać przestrzeń potrzebną do ustawienia szczypiec.
W takich przypadkach można zastosować końcówki wygięte pod kątem 45° lub 90°. Przykładem są Knipex 44 23 z końcówkami 90°, które pozwalają operować pierścieniem z innego kierunku niż modele proste.
Nie należy jednak wybierać wygiętej konstrukcji tylko dlatego, że wydaje się bardziej zaawansowana. Jeżeli pierścień jest łatwo dostępny, proste szczypce często zapewniają bardzo wygodną kontrolę.
Różnice w geometrii dokładniej omawiamy w artykule „Szczypce Segera proste czy wygięte – które wybrać?”.
Czego unikać podczas pracy z pierścieniami Segera?
Pierścienie osadcze są elementami sprężystymi, dlatego podczas pracy należy zachować kontrolę nad ich położeniem. Szczególnie ważne jest właściwe osadzenie końcówek szczypiec i unikanie gwałtownego ściskania oraz zwalniania narzędzia.
Nie należy również stosować szczypiec o niewłaściwym zakresie średnic ani próbować kompensować złego dopasowania użyciem większej siły.
Przy częstej pracy serwisowej warto rozważyć konstrukcje przeznaczone do intensywnego użytkowania. Różnice pomiędzy nimi omawiamy w poradniku „Szczypce Segera standardowe czy wzmocnione – czym się różnią?”.
Dobry montaż zaczyna się od właściwego narzędzia
Prawidłowa obsługa wewnętrznego pierścienia Segera wymaga przede wszystkim odpowiedniego dopasowania szczypiec do jego średnicy i miejsca montażu. Dopiero później znaczenie mają technika pracy i doświadczenie operatora.
Pierścień należy ściskać tylko w wymaganym zakresie, prowadzić w sposób kontrolowany i po montażu zawsze sprawdzić, czy całkowicie osiadł w rowku. Przy ograniczonym dostępie warto zastosować odpowiednio wygięte końcówki, a przy regularnych pracach serwisowych rozważyć szczypce o wzmocnionej konstrukcji.
Sprawdź dostępne w NOVAMET szczypce do pierścieni osadczych wewnętrznych i dobierz narzędzie odpowiednie do średnicy pierścienia oraz warunków wykonywanej pracy.
