Pierścienie osadcze stosowane w otworach są niewielkimi elementami, ale ich prawidłowy montaż wymaga odpowiednio dobranego narzędzia. Zwykłe kombinerki czy szczypce precyzyjne nie zapewniają właściwej kontroli nad pierścieniem, dlatego do takich prac wykorzystuje się specjalne szczypce do pierścieni osadczych (Segera). Ich konstrukcja pozwala ścisnąć pierścień, umieścić go w otworze, a następnie kontrolowanie zwolnić, aby prawidłowo osiadł w przygotowanym rowku.
Wybór odpowiednich szczypiec nie powinien jednak ograniczać się wyłącznie do stwierdzenia, że narzędzie jest przeznaczone do pierścieni wewnętrznych. Znaczenie mają również średnica obsługiwanego pierścienia, kształt końcówek, dostęp do miejsca montażu oraz częstotliwość i charakter wykonywanych prac.
Czym różnią się szczypce do pierścieni wewnętrznych od zewnętrznych?
Pierścień wewnętrzny montowany jest w rowku znajdującym się wewnątrz otworu. Aby można było go wprowadzić na właściwe miejsce, podczas pracy należy zmniejszyć jego średnicę. Szczypce do pierścieni wewnętrznych działają więc w taki sposób, że podczas ściskania rękojeści końcówki robocze zbliżają się do siebie.
To podstawowa różnica w stosunku do narzędzi przeznaczonych do pierścieni zewnętrznych montowanych na wałkach. W ich przypadku pierścień trzeba podczas montażu rozszerzyć.
Dobór właściwego typu szczypiec jest bardzo ważny. Próba obsługi pierścienia narzędziem przeznaczonym do przeciwnego rodzaju zabezpieczeń jest niewygodna, a przede wszystkim nie pozwala prawidłowo kontrolować pierścienia.
Zakres średnic – pierwszy parametr przy wyborze szczypiec
Jednym z najważniejszych parametrów jest zakres średnic pierścieni obsługiwanych przez konkretny model. Nie warto wybierać szczypiec wyłącznie na podstawie ich długości.
W przypadku narzędzi Knipex poszczególne warianty mogą być przeznaczone przykładowo do pierścieni 8–13 mm, 12–25 mm, 19–60 mm czy 40–100 mm. Do znacznie większych zabezpieczeń stosowane są już specjalne konstrukcje obsługujące pierścienie o średnicach 122–300 mm lub nawet 252–400 mm.
Dobierając szczypce do pierścieni osadczych wewnętrznych, warto więc najpierw określić średnicę pierścienia, a dopiero później wybrać konkretną długość i konstrukcję narzędzia. Odpowiednie dopasowanie końcówek do otworów w pierścieniu zapewnia znacznie lepszą kontrolę podczas jego ściskania.
Szczypce proste, 45° czy 90°?
Drugą istotną kwestią jest kształt części roboczej. Nie zawsze pierścień znajduje się bezpośrednio przed operatorem i można dostać się do niego prostym narzędziem.
Szczypce z prostymi końcówkami są dobrym wyborem wszędzie tam, gdzie dostęp do pierścienia nie jest ograniczony. Przykładem mogą być modele Knipex 44 11 lub wzmocnione Knipex 48 11. Prosta konstrukcja pozwala wygodnie kontrolować pierścień i jest uniwersalnym rozwiązaniem do wielu typowych prac warsztatowych.
Jeżeli dostęp odbywa się pod kątem, wygodniejsze mogą być szczypce z końcówkami wygiętymi. Seria Knipex 44 31 wykorzystuje końcówki ustawione pod kątem 45°, natomiast modele takie jak Knipex 44 23 czy wzmocnione Knipex 48 41 mają końcówki wygięte pod kątem 90°.
Nie oznacza to, że większy kąt jest zawsze lepszy. Powinien wynikać z położenia pierścienia i ilości dostępnej przestrzeni. Szerzej różnice te omawiamy w poradniku „Szczypce Segera proste czy wygięte – które wybrać?”.
Kiedy warto wybrać szczypce wzmocnione?
Przy okazjonalnym montażu niewielkich pierścieni standardowe szczypce mogą być całkowicie wystarczające. Inaczej wygląda sytuacja w warsztacie, utrzymaniu ruchu czy serwisie, gdzie narzędzie jest wykorzystywane regularnie.
Wzmocnione konstrukcje, takie jak Knipex 48 31 czy 48 41, wykorzystują końcówki wykonane z drutu sprężynowego o dużej twardości oraz precyzyjne złącze nakładkowe. Rozwiązania tego typu zwiększają trwałość części roboczej i zapewniają stabilne prowadzenie szczypiec.
Nie chodzi więc o wybieranie najmocniejszego modelu do każdego pierścienia. Narzędzie powinno być dopasowane zarówno do wielkości zabezpieczenia, jak i intensywności wykonywanej pracy.
A co z bardzo dużymi pierścieniami Segera?
Przy średnicach przekraczających 100 mm klasyczne niewielkie szczypce przestają być odpowiednim rozwiązaniem. Duży pierścień wymaga większej siły oraz znacznie lepszej kontroli podczas ściskania.
Do takich zastosowań przeznaczone są między innymi Knipex 44 10 z prostymi końcówkami oraz Knipex 44 20 z końcówkami wygiętymi pod kątem 90°. Mogą obsługiwać, zależnie od wariantu, pierścienie w zakresie aż do 400 mm.
Ich konstrukcja obejmuje mechanizm blokujący z dźwignią zwalniającą oraz wymienne końcówki robocze. Przy regularnej pracy przemysłowej jest to istotna zaleta – zużycie końcówki nie oznacza konieczności wymiany całych szczypiec.
Temu zagadnieniu poświęcimy osobny poradnik „Jak dobrać szczypce do dużych pierścieni Segera 122–400 mm?”.
Na co jeszcze zwrócić uwagę?
Przed wyborem warto sprawdzić nie tylko zakres średnic, ale również warunki, w których wykonywana będzie praca. Jeżeli pierścień znajduje się głęboko w obudowie, znaczenie może mieć długość szczypiec i geometria części roboczej. Przy ograniczonej przestrzeni często ważniejszy od długości okazuje się odpowiedni kąt wygięcia końcówek.
Końcówki powinny również właściwie pasować do otworów pierścienia. Zbyt duże lub niedopasowane utrudniają kontrolę, natomiast nieprawidłowa technika może powodować zsuwanie się zabezpieczenia podczas ściskania. Więcej praktycznych wskazówek znajdziesz w poradniku „Jak prawidłowo montować i demontować wewnętrzne pierścienie Segera?”.
Jakie szczypce do wewnętrznych pierścieni Segera wybrać?
Najlepiej zacząć od trzech informacji: rodzaju pierścienia, jego średnicy oraz miejsca montażu. Dopiero na tej podstawie warto zdecydować, czy potrzebne są końcówki proste, wygięte pod kątem 45° lub 90° oraz czy charakter pracy uzasadnia zastosowanie konstrukcji wzmocnionej.
Do niewielkich i średnich pierścieni dostępny jest szeroki wybór klasycznych oraz wzmocnionych szczypiec. Przy zabezpieczeniach o bardzo dużych średnicach należy natomiast sięgnąć po specjalne modele z długimi rękojeściami, mechanizmem blokującym i wymiennymi końcówkami.
Sprawdź dostępne w NOVAMET szczypce do pierścieni osadczych wewnętrznych i dobierz wariant odpowiedni do średnicy pierścienia oraz warunków wykonywanej pracy.
