Wyskakujący ze szczypiec pierścień Segera to nie tylko irytujący problem podczas pracy. Sprężysty pierścień może gwałtownie opuścić końcówki narzędzia, dlatego jego montaż i demontaż powinny odbywać się przy użyciu prawidłowo dobranych szczypiec i kombinerek przeznaczonych do obsługi pierścieni osadczych. Jeżeli zabezpieczenie regularnie zsuwa się z końcówek, warto przede wszystkim znaleźć przyczynę zamiast próbować rozwiązać problem poprzez coraz mocniejsze ściskanie szczypiec.
Najczęściej problem nie wynika z samego pierścienia. Przyczyną może być niewłaściwy rozmiar szczypiec, niedopasowana średnica końcówek, zużycie części roboczej, nieodpowiedni kąt ustawienia narzędzia albo błędna technika pracy. Sprawdźmy, co warto skontrolować, zanim ponownie przystąpimy do montażu.
Źle dobrany zakres szczypiec do średnicy pierścienia
Pierwszą rzeczą, którą warto sprawdzić, jest zakres roboczy narzędzia. Szczypce do pierścieni osadczych wewnętrznych występują w wielu rozmiarach właśnie dlatego, że jeden model nie powinien obsługiwać wszystkich pierścieni – od najmniejszych zabezpieczeń po elementy mające kilkadziesiąt centymetrów średnicy.
Jeżeli szczypce są zbyt duże lub zbyt małe w stosunku do pierścienia, ich końcówki mogą pracować pod niekorzystnym kątem. W efekcie podczas ściskania pojawiają się siły ułatwiające zsunięcie zabezpieczenia.
Dlatego zawsze warto sprawdzić zakres średnic podany dla konkretnego modelu. Przykładowo poszczególne warianty szczypiec Knipex mogą obsługiwać pierścienie 8–13 mm, 12–25 mm, 19–60 mm czy 40–100 mm.
Jeżeli nie jesteś pewien właściwego zakresu, zacznij od poradnika „Jak dobrać szczypce do wewnętrznych pierścieni Segera?”, w którym omawiamy dobór narzędzia do wielkości zabezpieczenia.
Końcówki nie pasują prawidłowo do otworów pierścienia
Drugim problemem może być samo dopasowanie końcówek roboczych. Powinny stabilnie wejść w otwory znajdujące się na końcach pierścienia.
Jeżeli końcówka wchodzi jedynie bardzo płytko albo ma zbyt duży luz, pierścień będzie znacznie trudniej kontrolować. Podczas zwiększania nacisku może się przechylić, a następnie ześlizgnąć z jednej lub obu końcówek.
Przed rozpoczęciem pracy warto również obejrzeć otwory w pierścieniu. Korozja, zabrudzenia albo uszkodzenia mogą utrudniać prawidłowe osadzenie szczypiec.
Nie należy próbować kompensować niedopasowania poprzez mocniejsze ściskanie rękojeści. Większa siła nie naprawia złego dopasowania narzędzia do pierścienia.
Zużyte lub uszkodzone końcówki szczypiec
Szczególnie przy intensywnej eksploatacji warto kontrolować stan części roboczej. Końcówki szczypiec przenoszą obciążenia podczas każdego montażu i demontażu, dlatego ich stan ma bezpośredni wpływ na pewność prowadzenia pierścienia.
Jeżeli końcówka jest wygięta, uszkodzona albo mocno zużyta, może nie utrzymywać zabezpieczenia tak stabilnie jak wcześniej.
W warsztatach i serwisach, gdzie pierścienie są obsługiwane regularnie, warto rozważyć konstrukcje przygotowane do intensywniejszej eksploatacji. Przykładem są Knipex 48 31, wyposażone w końcówki wykonane z drutu sprężynowego o dużej twardości oraz precyzyjne złącze nakładkowe.
Więcej na temat różnic konstrukcyjnych znajdziesz w poradniku „Szczypce Segera standardowe czy wzmocnione – czym się różnią?”.
Nieprawidłowy kąt ustawienia szczypiec
Czasami rozmiar narzędzia jest właściwy, końcówki są w dobrym stanie, a pierścień mimo wszystko trudno utrzymać. Przyczyną może być dostęp do miejsca montażu.
Jeżeli próbujemy ustawić proste szczypce pod dużym kątem tylko dlatego, że przeszkadza nam obudowa maszyny, końcówki również ustawiają się niekorzystnie względem otworów pierścienia.
Rozwiązaniem mogą być wtedy szczypce wygięte.
Przykładowo Knipex 44 31 wykorzystuje końcówki wygięte pod kątem 45°, dzięki czemu pozwala podejść do zabezpieczenia ukośnie. Przy jeszcze bardziej ograniczonym dostępie można zastosować konstrukcję 90°.
Nie oznacza to jednak, że szczypce wygięte są zawsze lepsze. Do pierścienia znajdującego się bezpośrednio przed użytkownikiem bardzo dobrze mogą pasować końcówki proste.
Dobór odpowiedniej geometrii szerzej omawiamy w artykule „Szczypce Segera proste czy wygięte – które wybrać?”.
Zbyt mocne ściskanie pierścienia Segera
Kolejnym częstym błędem jest przekonanie, że pierścień należy ścisnąć maksymalnie. W rzeczywistości jego średnicę trzeba zmniejszyć tylko na tyle, ile jest konieczne do przeprowadzenia zabezpieczenia przez otwór lub wyjęcia go z rowka.
Nadmierne ściskanie zwiększa naprężenie pierścienia i obciążenie końcówek szczypiec. Może również utrudnić kontrolę nad sprężystym elementem.
Ruch rękojeści powinien być płynny. Po osiągnięciu wymaganej średnicy pierścień należy przeprowadzić do odpowiedniego miejsca bez dodatkowego, niepotrzebnego zwiększania siły.
Gwałtowne zwalnianie szczypiec podczas montażu
Problem może pojawić się również w ostatniej fazie pracy. Po doprowadzeniu pierścienia do rowka nie należy gwałtownie puszczać rękojeści.
Nacisk powinien być zmniejszany stopniowo, aby zabezpieczenie mogło kontrolowanie rozszerzyć się w rowku. Następnie należy sprawdzić, czy pierścień osiadł prawidłowo na całym obwodzie.
Sam fakt, że pierścień przestał znajdować się na szczypcach, nie oznacza jeszcze poprawnego montażu. Jeżeli jedna jego część pozostanie poza rowkiem, zabezpieczenie może nie spełniać swojej funkcji.
Pełny przebieg pracy opisaliśmy w poradniku „Jak prawidłowo montować i demontować wewnętrzne pierścienie Segera?”.
Co zrobić, gdy problem dotyczy bardzo dużego pierścienia?
Przy pierścieniach o średnicach liczonych w setkach milimetrów problem staje się jeszcze poważniejszy. Próba obsługi takiego zabezpieczenia klasycznymi niewielkimi szczypcami nie jest właściwym rozwiązaniem.
Do dużych wewnętrznych pierścieni przeznaczone są specjalne narzędzia, takie jak Knipex 44 10 J5, obsługujący zakres 122–300 mm. Konstrukcja wykorzystuje długie ramiona, mechanizm blokujący z dźwignią zwalniającą oraz wymienne końcówki.
Mechanizm blokujący pozwala znacznie lepiej kontrolować duży sprężysty pierścień niż w przypadku próby ciągłego utrzymywania odpowiedniego nacisku wyłącznie siłą dłoni.
Jak ograniczyć ryzyko zsunięcia się pierścienia ze szczypiec?
Najważniejsze jest prawidłowe dopasowanie narzędzia. Przed rozpoczęciem pracy sprawdź zakres średnic szczypiec, stan końcówek oraz możliwość ustawienia narzędzia względem pierścienia. Końcówki powinny pewnie wejść w jego otwory, a samo ściskanie powinno przebiegać płynnie i tylko w niezbędnym zakresie.
Jeżeli dostęp do zabezpieczenia jest ograniczony, zamiast ustawiać proste szczypce pod niewygodnym kątem warto dobrać odpowiednio wygiętą konstrukcję. Przy regularnej pracy serwisowej znaczenie ma również trwałość części roboczej, natomiast do największych pierścieni należy stosować specjalistyczne szczypce z mechanizmem umożliwiającym kontrolowanie dużego zabezpieczenia.
Sprawdź dostępne w NOVAMET szczypce do pierścieni osadczych wewnętrznych i dobierz właściwy model do średnicy pierścienia oraz miejsca jego montażu.
