Wybór odpowiedniego pogłębiacza ma ogromny wpływ na jakość wykonywanej fazy, trwałość narzędzia oraz komfort pracy. Osoby kupujące pierwszy pogłębiacz często zastanawiają się, czy lepiej wybrać model jednopiórowy, czy wieloostrzowy. Oba rozwiązania mają swoje zalety, jednak zostały stworzone do nieco innych zastosowań.
W tym poradniku wyjaśniamy, czym różnią się oba typy pogłębiaczy oraz kiedy warto wybrać każdy z nich.
Czym różni się pogłębiacz jednopiórowy od wieloostrzowego?
Najważniejszą różnicą jest liczba ostrzy skrawających.
Pogłębiacz jednopiórowy posiada jedno główne ostrze wykonujące całą pracę skrawania. Dzięki temu narzędzie pracuje bardzo płynnie, skutecznie odprowadza wióry i jest mniej podatne na drgania.
Pogłębiacz wieloostrzowy posiada najczęściej trzy, pięć lub sześć ostrzy. Materiał usuwany jest jednocześnie przez kilka krawędzi skrawających, co pozwala uzyskać bardzo estetyczne wykończenie fazy.
Jeżeli dopiero poznajesz zastosowanie tych narzędzi, warto przeczytać również poradnik „Co to jest pogłębiacz stożkowy i do czego służy?”, w którym opisujemy podstawy pracy pogłębiaczami.
Kiedy warto wybrać pogłębiacz jednopiórowy?
Pogłębiacze jednopiórowe bardzo dobrze sprawdzają się podczas pracy ręcznej oraz wszędzie tam, gdzie liczy się płynność skrawania.
Ich największe zalety to:
- bardzo dobre odprowadzanie wiórów,
- mniejsze ryzyko zapychania,
- spokojniejsza praca,
- mniejsza podatność na drgania,
- łatwiejsze prowadzenie wiertarką ręczną.
Szczególnie dobrze sprawdzają się podczas obróbki aluminium oraz miękkich stali.
Kiedy lepiej sprawdzi się pogłębiacz wieloostrzowy?
Pogłębiacze wieloostrzowe są najczęściej wybierane do profesjonalnej obróbki metalu oraz pracy seryjnej.
Ich zalety to:
- bardzo dokładna geometria fazy,
- wysoka jakość powierzchni,
- większa stabilność podczas pracy na obrabiarkach,
- dobra powtarzalność wykonywanych otworów.
To rozwiązanie często wybierane przez zakłady produkcyjne oraz warsztaty wykonujące większą liczbę elementów.
Czy liczba ostrzy wpływa na jakość fazowania?
Tak, ale nie jest to jedyny czynnik.
Równie ważne są:
- odpowiednio dobrane obroty,
- stabilne zamocowanie materiału,
- właściwy posuw,
- ostrość narzędzia.
Nawet najlepszy pogłębiacz nie zapewni idealnej fazy, jeśli będzie pracował ze zbyt dużą prędkością. Dlatego przed rozpoczęciem pracy warto zapoznać się z poradnikiem „Jakie obroty stosować podczas pogłębiania otworów w metalu?”, w którym omawiamy zalecane parametry dla różnych materiałów.
Jakie materiały można obrabiać?
Zarówno pogłębiacze jednopiórowe, jak i wieloostrzowe mogą być stosowane do:
- stali konstrukcyjnej,
- stali nierdzewnej,
- aluminium,
- mosiądzu,
- tworzyw sztucznych.
Najważniejsze jest dobranie odpowiedniego materiału wykonania narzędzia.
W większości zastosowań doskonale sprawdzają się pogłębiacze HSS. Natomiast przy intensywnej pracy warto rozważyć modele z powłoką TiN. Ich porównanie znajdziesz w artykule „Pogłębiacz HSS czy HSS TiN – który wybrać do obróbki metalu?”.
Czy warto dopłacić do pogłębiacza HSS TiN?
Jeżeli pogłębiacz będzie używany sporadycznie, klasyczny model HSS w zupełności wystarczy.
Jeżeli jednak narzędzie pracuje codziennie lub obrabiane są twardsze gatunki stali, modele HSS TiN zapewniają:
- większą odporność na ścieranie,
- mniejsze tarcie,
- dłuższą żywotność,
- stabilniejszą pracę.
Więcej na ten temat opisaliśmy w poradniku „Czy warto dopłacić do pogłębiacza HSS TiN? Sprawdzamy, kiedy powłoka TiN naprawdę ma sens”.
Najczęstsze błędy przy wyborze pogłębiacza
Najczęściej spotykane błędy to:
- wybór narzędzia wyłącznie według ceny,
- stosowanie zbyt wysokich obrotów,
- używanie stępionego pogłębiacza,
- dobór niewłaściwej średnicy fazowania,
- praca bez chłodziwa podczas obróbki stali nierdzewnej.
Jeżeli podczas pracy pojawiają się drgania lub charakterystyczny pisk, warto przeczytać poradnik „Dlaczego pogłębiacz piszczy, drga i zostawia nierówną fazę? 7 najczęstszych błędów”, w którym omawiamy najczęstsze przyczyny takich problemów.
Podsumowanie
Nie istnieje jeden pogłębiacz, który będzie najlepszy do wszystkich zastosowań. Modele jednopiórowe świetnie sprawdzają się podczas pracy ręcznej oraz tam, gdzie liczy się płynność skrawania i skuteczne odprowadzanie wiórów. Pogłębiacze wieloostrzowe zapewniają natomiast bardzo wysoką jakość wykończenia i doskonale sprawdzają się w produkcji seryjnej oraz na obrabiarkach.
Wybierając odpowiedni model, warto zwrócić uwagę nie tylko na liczbę ostrzy, ale również materiał wykonania, powłokę oraz parametry pracy.
FAQ - Najczęściej zadawane pytania
Czy pogłębiacz jednopiórowy jest lepszy od wieloostrzowego?
Nie. Każdy z nich został zaprojektowany do innych zastosowań. Jednopiórowe lepiej sprawdzają się podczas pracy ręcznej, a wieloostrzowe przy precyzyjnej obróbce seryjnej.
Czy liczba ostrzy wpływa na trwałość narzędzia?
Pośrednio tak. Znacznie większy wpływ mają jednak odpowiednie obroty, chłodzenie oraz jakość wykonania pogłębiacza.
Czy pogłębiacz wieloostrzowy nadaje się do aluminium?
Tak. Należy jednak dobrać odpowiednie obroty oraz regularnie usuwać wióry podczas pracy.
Czy pogłębiacze HSS TiN występują jako wieloostrzowe?
Tak. Powłoka TiN może być stosowana zarówno w pogłębiaczach jednopiórowych, jak i wieloostrzowych.
Czy do wiertarki ręcznej lepiej wybrać pogłębiacz jednopiórowy?
W większości przypadków tak, ponieważ pracuje spokojniej i jest mniej podatny na powstawanie drgań.
