Podczas wykonywania otworów w stali wielu użytkowników skupia się przede wszystkim na wyborze odpowiedniego narzędzia, zapominając o niezwykle ważnym elemencie procesu skrawania, jakim jest prawidłowe chłodzenie. Odpowiednio dobrany środek smarująco-chłodzący może znacząco zwiększyć trwałość narzędzi, poprawić jakość otworów oraz ograniczyć ryzyko uszkodzenia ostrzy.
Szczególnie duże znaczenie ma to podczas pracy z profesjonalnymi wiertłami trepanacyjnymi HM 40 mm z zębami z węglików spiekanych, które często wykorzystywane są do wykonywania dużych otworów w konstrukcjach stalowych oraz grubych blachach.
Dlaczego chłodzenie podczas wiercenia jest tak ważne?
Podczas obróbki stali powstają bardzo wysokie temperatury. Nadmierne nagrzewanie prowadzi do:
- szybszego zużycia ostrzy,
- pogorszenia jakości powierzchni otworu,
- zwiększenia oporów skrawania,
- powstawania większej ilości gratu,
- ryzyka uszkodzenia narzędzia.
W artykule dotyczącym najczęstszych błędów podczas wiercenia wiertłami trepanacyjnymi wskazywaliśmy, że brak chłodzenia jest jedną z głównych przyczyn przedwczesnego zużycia narzędzi.
Czy każde wiercenie wymaga stosowania chłodziwa?
Nie zawsze.
Podczas sporadycznego wykonywania pojedynczych otworów w cienkich materiałach możliwe jest wiercenie bez dodatkowego chłodzenia. Jednak w przypadku:
- stali konstrukcyjnej,
- stali nierdzewnej,
- grubych blach,
- pracy seryjnej,
- dużych średnic od 30 do 52 mm,
stosowanie oleju do skrawania staje się praktycznie koniecznością.
Dotyczy to zarówno serii wierteł trepanacyjnych HSS-E 55 mm Weldon 19, jak i bardziej wydajnych wierteł trepanacyjnych HM 55 mm z zębami z węglików spiekanych.
Jakie korzyści daje stosowanie oleju do skrawania?
Prawidłowe chłodzenie pozwala:
1. Wydłużyć żywotność narzędzi
Temperatura pracy ma bezpośredni wpływ na trwałość ostrzy. Odpowiednie smarowanie może wydłużyć żywotność frezów nawet o kilkadziesiąt procent.
2. Poprawić jakość otworów
Chłodzenie ogranicza powstawanie przypaleń oraz zadziorów, dzięki czemu otwory są bardziej precyzyjne.
3. Ułatwić odprowadzanie wiórów
Olej zmniejsza tarcie i poprawia usuwanie materiału z obszaru skrawania.
4. Zmniejszyć obciążenie maszyny
Niższe opory skrawania oznaczają mniejsze obciążenie wiertarki magnetycznej oraz większy komfort pracy operatora.
Jaki olej stosować do wierteł trepanacyjnych?
Najlepiej sprawdzają się specjalistyczne oleje przeznaczone do obróbki metali, które posiadają:
- wysokie właściwości smarne,
- odporność na wysoką temperaturę,
- zdolność do szybkiego odprowadzania ciepła.
W przypadku wykonywania dużych otworów przy użyciu wierteł trepanacyjnych HM 40 mm oraz HM 55 mm zaleca się stosowanie chłodziwa praktycznie podczas całego procesu wiercenia.
Kiedy chłodzenie jest szczególnie ważne?
Znaczenie chłodzenia rośnie wraz z:
- wzrostem średnicy narzędzia,
- zwiększeniem grubości materiału,
- wydłużeniem czasu pracy,
- obróbką stali nierdzewnej.
Nie bez znaczenia pozostaje również prawidłowy dobór parametrów pracy. Więcej informacji na ten temat znajdziesz w poradniku Jak dobrać obroty do wierteł trepanacyjnych?
Czy wiertła HM również wymagają chłodzenia?
Często można spotkać się z opinią, że zęby z węglików spiekanych nie wymagają stosowania chłodziwa. W praktyce jest to jedynie częściowo prawda.
Owszem, wiertła trepanacyjne HM charakteryzują się znacznie większą odpornością na temperaturę niż modele HSS, jednak podczas intensywnej pracy odpowiednie chłodzenie nadal znacząco wpływa na:
- trwałość ostrzy,
- jakość otworów,
- ograniczenie drgań,
- bezpieczeństwo pracy.
Szczególnie dotyczy to wiercenia dużych średnic, gdzie ilość usuwanego materiału jest bardzo duża.
Chłodzenie a żywotność narzędzi
Jeżeli zależy nam na maksymalnym wykorzystaniu potencjału narzędzi, chłodzenie powinno stać się standardem pracy.
W połączeniu z odpowiednim doborem obrotów oraz prawidłowym posuwem można uzyskać znacząco większą trwałość frezów oraz ograniczyć koszty eksploatacji.
Temat wydłużania trwałości narzędzi został szerzej opisany również w artykule Jak wiercić wiertłami trepanacyjnymi, aby wydłużyć ich żywotność?
Podsumowanie
Prawidłowe chłodzenie jest jednym z najważniejszych elementów wpływających na efektywność wiercenia trepanacyjnego. Odpowiednio dobrany olej pozwala zwiększyć trwałość narzędzi, poprawić jakość wykonywanych otworów oraz ograniczyć ryzyko uszkodzenia ostrzy.
Szczególnie podczas pracy z profesjonalnymi wiertłami trepanacyjnymi HM i HSS-E stosowanie chłodziwa pozwala w pełni wykorzystać możliwości technologii trepanacyjnej oraz znacząco obniżyć koszty eksploatacji narzędzi.
