Podczas wykonywania instalacji elektrycznej bardzo szybko okazuje się, że samo chwytanie przewodu to tylko jedna z wielu czynności. Przewód trzeba przyciąć, odizolować, wygiąć, przytrzymać, a niekiedy również zacisnąć tulejkę czy przygotować kabel do dalszego montażu. Zamiast ciągle zmieniać narzędzia, można wykorzystać szczypce wielofunkcyjne, które łączą kilka najczęściej wykonywanych operacji w jednej konstrukcji.
Nie oznacza to jednak, że każde takie szczypce są przeznaczone do tego samego. W zależności od charakteru pracy lepszym rozwiązaniem mogą być kompaktowe modele 4 w 1, szczypce nastawione przede wszystkim na obróbkę przewodów, takie jak KNIPEX StriX, albo bardziej rozbudowane konstrukcje 6 w 1. Dlatego przed wyborem warto zastanowić się nie nad tym, które szczypce mają najwięcej funkcji, ale których funkcji rzeczywiście będziemy używać podczas pracy.
Szczypce 4 w 1 – kompaktowe narzędzie do podstawowych prac elektrycznych
Dobrym przykładem klasycznych szczypiec wielofunkcyjnych są modele Knipex z rodziny 13 01, 13 02 i 13 05. W jednym narzędziu połączono możliwość chwytania i zginania przewodów, cięcia drutu, precyzyjnego zdejmowania izolacji oraz zaciskania tulejek kablowych.
To właśnie uniwersalność sprawia, że takie szczypce mogą zastąpić kilka podstawowych narzędzi noszonych w torbie montera. Przykładowo Knipex 13 02 160 pozwalają ciąć drut średnio twardy do Ø 2,5 mm oraz twardy do Ø 1,6 mm, a precyzyjne otwory umożliwiają zdejmowanie izolacji z popularnych przekrojów 0,5–0,75, 1,5 oraz 2,5 mm². Dodatkowo narzędzie może służyć do zaciskania tulejek przewodowych.
Takie rozwiązanie dobrze sprawdzi się przede wszystkim tam, gdzie liczy się niewielki rozmiar narzędzia i szybkie wykonywanie typowych czynności montażowych.
KNIPEX StriX – gdy najważniejsze są przewody i zdejmowanie izolacji
Nieco inne zadanie mają szczypce KNIPEX StriX 13 62 180. Tutaj konstrukcja została mocniej podporządkowana pracy z kablami. Narzędzie umożliwia zdejmowanie izolacji z przewodów jedno- i wielożyłowych oraz cienkich przewodów linkowych o średnicy do 5 mm lub przekroju do 10 mm².
Zakres pracy można dopasować za pomocą śruby radełkowanej z nakrętką zabezpieczającą ustawienie. Dodatkową zaletą są oznaczenia pomagające zachować powtarzalną długość odizolowania 11 lub 16 mm.
StriX ma również zintegrowane nożyce do kabli. Pozwalają one przecinać przewody miedziane i aluminiowe o średnicy do 15 mm, dzięki czemu podczas przygotowywania instalacji nie trzeba sięgać osobno po obcinak do kabli.
To dobry wybór dla elektryka, który dużą część dnia spędza właśnie na docinaniu i przygotowywaniu przewodów do podłączenia.
Kiedy warto wybrać szczypce 6 w 1?
Jeszcze inną grupę stanowią rozbudowane modele Knipex 13 81, 13 82 i izolowane 13 86. Ich sens najlepiej widać podczas pracy instalacyjnej, kiedy po jednej czynności natychmiast wykonujemy kolejną: chwytamy przewód, zginamy go, zdejmujemy izolację, docinamy kabel czy przygotowujemy połączenie.
W takim przypadku dodatkowe funkcje nie są tylko dodatkiem do specyfikacji. Ich zadaniem jest ograniczenie liczby zmian narzędzia podczas całego cyklu pracy.
Warto jednak pamiętać o jednej rzeczy. Jeżeli przez większość dnia wykonujemy niemal wyłącznie jedną operację, wyspecjalizowane narzędzie może być wygodniejsze. Wielofunkcyjność daje największą przewagę tam, gdzie poszczególne czynności często następują po sobie.
4 w 1 czy StriX – co będzie lepsze?
Najprościej spojrzeć na rodzaj wykonywanej pracy.
Jeżeli potrzebujemy kompaktowych szczypiec do chwytania, zginania, cięcia, zdejmowania izolacji i zaciskania tulejek, klasyczne modele 4 w 1 będą bardzo uniwersalnym rozwiązaniem. Jeżeli natomiast głównym zadaniem jest przygotowywanie przewodów, szczególnie częste zdejmowanie izolacji oraz cięcie kabli miedzianych i aluminiowych, większe możliwości w tym konkretnym zakresie zapewnia StriX.
Warto również zwrócić uwagę na wersję narzędzia. Przykładowo 13 01 160 ma rękojeści powlekane tworzywem, 13 02 160 rękojeści wielokomponentowe, natomiast 13 05 160 jest dodatkowo chromowany. Sama funkcjonalność pozostaje zbliżona, ale komfort pracy i wykonanie narzędzia można dobrać do własnych potrzeb.
A co z pracą przy instalacjach elektrycznych?
Tu bardzo ważne jest rozróżnienie zwykłych rękojeści wielokomponentowych od izolowanych narzędzi VDE. Czerwono-niebieska rękojeść nie oznacza automatycznie, że szczypce są przeznaczone do pracy przy elementach znajdujących się pod napięciem.
Dlatego podczas wyboru warto patrzeć nie tylko na liczbę funkcji, lecz również na konkretną wersję szczypiec. Jeżeli charakter pracy wymaga narzędzia izolowanego, należy wybrać model przeznaczony właśnie do takich zastosowań, np. odpowiednią wersję VDE.
Czy wielofunkcyjne szczypce mogą zastąpić kilka osobnych narzędzi?
W wielu codziennych pracach – zdecydowanie tak. Nie chodzi jednak o całkowite zastąpienie wszystkich specjalistycznych szczypiec w warsztacie. Największą zaletą konstrukcji wielofunkcyjnej jest możliwość wykonania całego zestawu podstawowych czynności bez ciągłego odkładania jednego narzędzia i sięgania po następne.
Monter wykonujący drobne podłączenie może jednym narzędziem przygotować przewód, przyciąć go, zdjąć izolację i wykonać kolejne czynności montażowe. Przy kilkudziesięciu lub kilkuset powtórzeniach w ciągu dnia taka oszczędność ruchów zaczyna mieć realne znaczenie.
Jeżeli nadal zastanawiasz się, jaki typ będzie odpowiedni, sprawdź również nasz poradnik „Jakie szczypce wielofunkcyjne wybrać dla elektryka i montera?”, w którym szerzej omawiamy zastosowania poszczególnych konstrukcji.
Podsumowanie – które szczypce wielofunkcyjne wybrać?
Nie istnieje jeden model najlepszy do każdej pracy. Kompaktowe szczypce 4 w 1 są dobrym wyborem do typowych prac montażowych i obróbki przewodów. KNIPEX StriX warto rozważyć wtedy, gdy szczególnie często tniemy kable i zdejmujemy izolację, natomiast konstrukcje 6 w 1 sprawdzą się tam, gdzie podczas jednej pracy regularnie wykorzystujemy kilka różnych funkcji.
Najważniejsze jest więc dopasowanie szczypiec nie do liczby funkcji zapisanych w nazwie, lecz do czynności wykonywanych każdego dnia. W kategorii szczypce wielofunkcyjne NOVAMET znajdziesz modele przeznaczone zarówno do podstawowych prac instalacyjnych, jak i bardziej rozbudowane narzędzia dla elektryków i monterów.
