Praca przy instalacjach elektrycznych często wymaga ciągłego sięgania po kolejne narzędzia: jedne szczypce służą do chwytania przewodu, drugie do cięcia, kolejne do zdejmowania izolacji, a jeszcze inne do zaciskania tulejek. Właśnie dlatego coraz większe znaczenie mają szczypce i kombinerki, które łączą kilka funkcji w jednej konstrukcji i pozwalają ograniczyć liczbę narzędzi potrzebnych podczas montażu.
Szczególnie interesującą grupę stanowią szczypce wielofunkcyjne, projektowane z myślą o elektrykach, elektroinstalatorach i serwisantach. Poszczególne modele mogą jednak znacznie różnić się możliwościami. Jedne skupiają się na chwytaniu, cięciu i zdejmowaniu izolacji, inne dodatkowo pozwalają zagniatać tulejki, obrabiać puszki instalacyjne czy gratować rury. Jak zatem wybrać odpowiednie szczypce wielofunkcyjne?
Co powinny potrafić dobre szczypce wielofunkcyjne?
Podstawową zaletą takiego narzędzia jest możliwość wykonania kilku kolejnych czynności bez odkładania szczypiec. Podczas przygotowywania przewodu elektryk może go chwycić, przyciąć na odpowiednią długość, usunąć izolację, a w zależności od konstrukcji szczypiec również przygotować końcówkę do dalszego montażu.
Dobrym przykładem są modele Knipex wykorzystujące kilka różnych stref roboczych na jednej parze szczęk. Poszczególne powierzchnie mogą służyć do chwytania elementów płaskich i okrągłych, a specjalnie przygotowane profile – do zdejmowania izolacji z określonych przekrojów przewodów.
Nie oznacza to jednak, że każde szczypce wielofunkcyjne wykonują dokładnie te same zadania. I właśnie tutaj zaczynają się najważniejsze różnice.
Szczypce 4 w 1 czy bardziej rozbudowane narzędzie?
Do typowych prac instalacyjnych wystarczający może być model łączący podstawowe funkcje potrzebne podczas przygotowywania i montowania przewodów. Takie rozwiązanie sprawdzi się szczególnie wtedy, gdy elektryk chce mieć pod ręką kompaktowe narzędzie do najczęściej wykonywanych czynności.
Bardziej rozbudowane konstrukcje idą jednak znacznie dalej. Knipex 13 82 200 łączy funkcje chwytania, cięcia kabli, zdejmowania izolacji oraz zagniatania tulejek. Odpowiednio ukształtowana zewnętrzna krawędź szczęk pozwala również na obróbkę puszek podtynkowych i usuwanie zadziorów z otworów przepustowych.
Takie rozwiązanie ma znaczenie szczególnie podczas montażu osprzętu i pracy w rozdzielnicach, gdzie wiele różnych czynności wykonuje się jedna po drugiej.
Kiedy warto wybrać szczypce wielofunkcyjne VDE?
Jeżeli charakter wykonywanych prac wymaga narzędzia izolowanego, warto zwrócić uwagę na modele VDE. Nie chodzi tutaj jedynie o dodatkową funkcję, ale o właściwe dopasowanie narzędzia do rodzaju wykonywanej pracy.
Przykładem jest Knipex 13 86 200, czyli wielofunkcyjne szczypce wyposażone w izolowane rękojeści VDE. Konstrukcja pozwala połączyć wiele typowych czynności elektroinstalacyjnych z rozwiązaniem przeznaczonym do pracy przy instalacjach elektrycznych.
Warto przy tym pamiętać, że sama obecność czerwono-żółtej rękojeści nie powinna być jedynym kryterium wyboru. Trzeba zwracać uwagę na oznaczenia i przeznaczenie konkretnego narzędzia. Więcej na temat różnic między rozwiązaniami izolowanymi można przeczytać w artykule „Szczypce VDE a szczypce całkowicie nieprzewodzące – jaka jest różnica?”.
A może szczypce StriX?
Inną konstrukcję reprezentują modele StriX. Łączą one klasyczne możliwości szczypiec z funkcją zdejmowania izolacji, dzięki czemu dobrze sprawdzają się podczas prac wymagających zarówno pewnego chwytania, jak i przygotowywania przewodów.
Przykładowy Knipex 13 62 180 StriX może być dobrym wyborem dla użytkownika, który nie potrzebuje maksymalnej liczby funkcji, ale zależy mu na połączeniu uniwersalnych szczypiec z precyzyjną funkcją do pracy z izolacją.
To pokazuje ważną zasadę: więcej funkcji nie zawsze oznacza lepszy wybór. Najlepsze szczypce to takie, których możliwości odpowiadają czynnościom rzeczywiście wykonywanym podczas codziennej pracy.
Szczypce typu „amerykańskiego” – jeszcze inne podejście
Wśród modeli wielofunkcyjnych znajdują się również konstrukcje typu „amerykańskiego”. Charakteryzują się innym układem powierzchni roboczych i mogą łączyć chwytanie oraz skręcanie drutów z cięciem i przygotowywaniem przewodów.
Modele takie jak Knipex 13 71 8 i 13 72 8 mają szerokie możliwości zastosowania przy pracach instalacyjnych. Szczypce wielofunkcyjne 13 72 8 wyposażono dodatkowo w dwukomponentowe rękojeści poprawiające wygodę podczas dłuższego użytkowania.
Jeszcze bardziej rozbudowane możliwości oferują modele 200 ME, które umożliwiają m.in. zdejmowanie izolacji z przewodów jednodrutowych i linkowych, cięcie kabli Cu i Al do średnicy 15 mm, skręcanie drutów oraz gratowanie rur.
Na jakie parametry zwrócić uwagę przed zakupem?
Wybierając szczypce wielofunkcyjne, warto zacząć nie od liczby funkcji podanej w nazwie, ale od własnego sposobu pracy. Znaczenie mają przede wszystkim zakres zdejmowania izolacji, maksymalna średnica ciętego kabla, rodzaj powierzchni chwytających oraz dodatkowe możliwości szczęk.
Ważna jest również rękojeść. Proste osłony dobrze sprawdzają się w wielu standardowych zastosowaniach, natomiast rękojeści dwukomponentowe zwiększają komfort podczas dłuższej pracy. Jeżeli zastosowanie tego wymaga, należy natomiast wybrać odpowiedni model VDE.
Nie bez znaczenia pozostaje również długość narzędzia. Kompaktowe modele są poręczne i łatwe do przenoszenia, natomiast konstrukcje około 180–200 mm zapewniają więcej miejsca na rozbudowane strefy robocze i mogą lepiej odpowiadać typowym pracom instalacyjnym.
Jak dobrać szczypce wielofunkcyjne do swojej pracy?
Nie istnieje jeden model idealny dla każdego elektryka. Jeśli najczęściej wykonujesz podstawowe prace z przewodami, prostsza konstrukcja wielofunkcyjna może okazać się najbardziej praktyczna. Przy kompleksowym montażu instalacji warto rozważyć narzędzie łączące cięcie, zdejmowanie izolacji, chwytanie i zagniatanie. Przy określonych pracach elektroinstalacyjnych właściwym wyborem może być natomiast wariant VDE.
Najważniejsze jest dopasowanie funkcji szczypiec do rzeczywistych zadań. Dobrze dobrane narzędzie wielofunkcyjne nie ma zastępować całej skrzynki narzędziowej – ma sprawić, że przy najczęściej wykonywanych czynnościach znacznie rzadziej trzeba będzie do niej sięgać.
W kategorii szczypce wielofunkcyjne znajdziesz modele przeznaczone do różnych prac elektroinstalacyjnych – od prostszych konstrukcji do chwytania, cięcia i zdejmowania izolacji po rozbudowane narzędzia łączące wiele funkcji w jednej parze szczypiec.
