Podczas montażu zewnętrznych pierścieni osadczych bardzo ważne jest kontrolowanie stopnia ich rozszerzenia. Pierścień trzeba otworzyć na tyle, aby można było przeprowadzić go przez wał i osadzić w przygotowanym rowku, ale jednocześnie nie należy rozginać go bardziej, niż jest to konieczne. Właśnie w takich zastosowaniach szczególnie przydatne są szczypce do pierścieni osadczych Segera wyposażone w regulowany ogranicznik otwarcia.
W grupie szczypiec do pierścieni osadczych zewnętrznych rozwiązanie to znajdziemy między innymi w modelach Knipex 49 31 oraz 49 41. Ogranicznik pozwala ustawić maksymalne rozwarcie narzędzia, dzięki czemu zmniejsza ryzyko nadmiernego rozszerzenia, skręcenia lub trwałej deformacji pierścienia. Ma to szczególne znaczenie podczas pracy z niewielkimi zabezpieczeniami oraz przy wykonywaniu wielu powtarzalnych operacji montażowych.
Dlaczego zewnętrznego pierścienia Segera nie należy nadmiernie rozszerzać?
Zewnętrzny pierścień Segera montowany jest w rowku wykonanym na wale. Podczas zakładania należy wprowadzić końcówki szczypiec w otwory pierścienia, a następnie rozszerzyć go do średnicy pozwalającej przeprowadzić zabezpieczenie przez wał.
Pierścień wykonany jest ze stali sprężynowej, dlatego po zmniejszeniu nacisku powinien powrócić do swojej pierwotnej średnicy i pewnie osiąść w rowku. Problem pojawia się wtedy, gdy podczas montażu zostanie rozszerzony zbyt mocno.
Przekroczenie dopuszczalnego zakresu może spowodować trwałe odkształcenie pierścienia. Nawet jeżeli uda się go później umieścić w rowku, jego siła sprężysta może być mniejsza, a samo zabezpieczenie nie będzie pracowało tak, jak powinno.
Dlatego podczas montażu nie liczy się maksymalne rozwarcie szczypiec, lecz możliwie najmniejsze rozszerzenie pierścienia pozwalające na jego prawidłowe założenie.
Jak działa ogranicznik otwarcia w szczypcach do Segerów?
Regulowany ogranicznik pozwala mechanicznie ustalić maksymalny zakres rozwarcia szczypiec. Operator może dopasować ustawienie do konkretnego pierścienia, a następnie wykonywać kolejne operacje bez konieczności za każdym razem kontrolowania zakresu wyłącznie siłą dłoni.
Dobrym przykładem są szczypce Knipex 49 31 z prostymi końcówkami roboczymi. Płynnie regulowany ogranicznik otwarcia pomaga zabezpieczyć niewielkie pierścienie przed nadmiernym rozginaniem, skręcaniem i deformacją.
Ma to duże znaczenie podczas pracy seryjnej. Jeżeli trzeba zamontować jeden pierścień, doświadczony użytkownik może stosunkowo łatwo kontrolować jego rozszerzenie. Przy kilkudziesięciu lub kilkuset powtórzeniach ogranicznik pozwala zachować bardziej powtarzalny sposób pracy.
Kiedy szczypce z ogranicznikiem są szczególnie przydatne?
Pierwszym zastosowaniem jest montaż małych zewnętrznych pierścieni osadczych. Im mniejszy element, tym trudniej wzrokowo ocenić niewielkie różnice w zakresie jego rozszerzenia. Również sam ruch szczypiec jest wtedy stosunkowo niewielki.
Drugim przypadkiem jest produkcja, montaż seryjny i prace serwisowe, podczas których wielokrotnie obsługiwany jest ten sam rozmiar pierścienia. Po ustawieniu ogranicznika operator otrzymuje powtarzalny maksymalny zakres pracy narzędzia.
Trzecim zastosowaniem są sytuacje, w których szczególnie zależy nam na ochronie samego zabezpieczenia. Pierścień Segera jest niewielkim elementem, ale często odpowiada za utrzymanie znacznie większych części maszyny w odpowiednim położeniu. Nie warto więc ryzykować jego uszkodzenia podczas montażu.
Więcej o samej technice zakładania zabezpieczenia znajdziesz w poradniku „Jak prawidłowo montować i demontować zewnętrzne pierścienie Segera?”.
Szczypce z ogranicznikiem proste czy wygięte 90°?
Sam ogranicznik nie rozwiązuje problemu dostępu do miejsca montażu. Dlatego szczypce tego typu występują w różnych geometriach.
Jeżeli pierścień znajduje się w łatwo dostępnym miejscu i można podejść do niego bezpośrednio od strony osi wału, dobrym rozwiązaniem są proste Knipex 49 31. Taka konstrukcja zapewnia naturalne ustawienie narzędzia i dobrą kontrolę nad zabezpieczeniem.
Inaczej wygląda sytuacja, gdy pierścień znajduje się głębiej w mechanizmie albo bezpośredni dostęp ogranicza obudowa lub sąsiedni element. Wtedy można zastosować Knipex 49 41 A01 z końcówkami wygiętymi pod kątem 90°. Ogranicznik nadal kontroluje maksymalne rozszerzenie pierścienia, natomiast wygięte końcówki pozwalają zmienić położenie szczypiec względem miejsca pracy.
Wybór między konstrukcją prostą i wygiętą powinien więc zależeć przede wszystkim od dostępu. Sam sposób doboru geometrii szerzej opisaliśmy w artykule „Szczypce Segera proste czy wygięte – które wybrać?”.
Czy ogranicznik zastępuje prawidłowy dobór rozmiaru szczypiec?
Nie. To bardzo ważne, ponieważ ogranicznik jest dodatkowym zabezpieczeniem podczas pracy, a nie sposobem na przystosowanie dowolnych szczypiec do każdego pierścienia.
Nadal trzeba dobrać narzędzie do zakresu średnic obsługiwanych zabezpieczeń. Przykładowo seria Knipex 49 31 obejmuje warianty przeznaczone do zakresów 3–10 mm, 10–25 mm oraz 19–60 mm. Dzięki temu można dobrać wielkość szczypiec i końcówek odpowiednio do konkretnego pierścienia.
Zbyt duże szczypce mogą utrudniać precyzyjną kontrolę niewielkiego zabezpieczenia, natomiast zbyt małe mogą nie zapewnić odpowiedniego zakresu pracy.
Najpierw wybieramy więc szczypce odpowiednie do średnicy pierścienia, następnie geometrię końcówek dopasowaną do miejsca montażu, a dopiero później dodatkowe rozwiązania konstrukcyjne, takie jak regulowany ogranicznik.
Czy szczypce z ogranicznikiem są potrzebne do każdego pierścienia Segera?
Nie zawsze. Przy okazjonalnym montażu, dobrym dostępie i odpowiednio dobranych szczypcach standardowy model może być całkowicie wystarczający.
Ogranicznik staje się szczególnie wartościowy tam, gdzie ważna jest powtarzalność, pracujemy z małymi zabezpieczeniami albo chcemy ograniczyć możliwość przypadkowego nadmiernego rozwarcia pierścienia.
Nie należy więc traktować go jako obowiązkowego wyposażenia każdych szczypiec do Segerów. Jest to rozwiązanie przeznaczone do konkretnych warunków pracy, w których daje realną korzyść.
Ogranicznik pomaga chronić pierścień podczas montażu
Największą zaletą szczypiec z ogranicznikiem jest możliwość kontrolowania maksymalnego zakresu rozszerzenia zewnętrznego pierścienia Segera. Dzięki temu łatwiej ograniczyć ryzyko jego deformacji oraz zachować powtarzalność podczas wykonywania kolejnych operacji.
Przy swobodnym dostępie można wybrać model z prostymi końcówkami, natomiast przy ograniczonej przestrzeni praktycznym rozwiązaniem będzie wersja wygięta 90°. W obu przypadkach podstawą pozostaje prawidłowe dopasowanie zakresu szczypiec do średnicy obsługiwanego zabezpieczenia.
Jeżeli szukasz narzędzia do montażu zabezpieczeń na wałach, sprawdź dostępne w NOVAMET szczypce do pierścieni osadczych zewnętrznych i dobierz odpowiednią konstrukcję do średnicy pierścienia oraz warunków pracy.
