Szczypce okrągłe kojarzą się przede wszystkim z precyzyjnym formowaniem drutu, wykonywaniem pętli oraz oczek. W przypadku prac elektrycznych sama geometria szczęk nie zawsze jest jednak wystarczającym kryterium wyboru. Jeżeli narzędzie ma być wykorzystywane w warunkach wymagających odpowiedniej izolacji, w szerokiej kategorii szczypce i kombinerki należy szukać modeli przeznaczonych właśnie do takich zastosowań.
Wśród szczypiec okrągłych znajdują się zarówno klasyczne oczkowniki z rękojeściami pokrytymi tworzywem, jak i modele VDE zgodne z wymaganiami DIN EN / IEC 60900. Różnica nie sprowadza się jedynie do koloru czy grubości rękojeści. Narzędzia VDE są odpowiednio wykonane, oznaczone i testowane, dlatego zwykłych szczypiec z rękojeściami z tworzywa nie należy traktować jako ich zamiennika.
Do czego służą szczypce okrągłe VDE?
Podstawowe zastosowanie pozostaje takie samo jak w przypadku innych oczkowników. Okrągłe, stożkowo zwężające się szczęki pozwalają prowadzić drut wokół części roboczej i wykonywać regularne pętle, oczka oraz łuki.
Stożkowy kształt daje możliwość regulowania średnicy formowanego elementu. Bliżej końca szczęki jej średnica jest mniejsza, natomiast w kierunku przegubu stopniowo rośnie. Dzięki temu jednym narzędziem można wykonywać oczka o różnych rozmiarach.
Wersja VDE rozszerza możliwości oczkowników o zastosowania elektryczne, w których wymagane jest użycie odpowiednio izolowanego narzędzia. Dobrym przykładem jest Knipex 22 06 160 – oczkownik o długości 160 mm z krótkimi, okrągłymi i gładkimi szczękami oraz izolowanymi rękojeściami wielokomponentowymi. Producent podaje dla tego modelu zgodność między innymi z DIN EN 60900 i IEC 60900 oraz wykonanie VDE.
Czy każda rękojeść z tworzywa oznacza VDE?
Nie. I jest to jedna z najważniejszych rzeczy, na które należy zwrócić uwagę przy wyborze szczypiec do prac elektrycznych.
Zwykłe dwukomponentowe rękojeści zwiększają komfort i pewność chwytu, ale samo zastosowanie tworzywa nie oznacza, że narzędzie jest przeznaczone do pracy przy instalacjach elektrycznych wymagających narzędzi izolowanych. Knipex wyraźnie rozróżnia standardowe rękojeści dwukomponentowe od wersji spełniających wymagania IEC 60900.
Dlatego podczas wyboru nie należy kierować się wyłącznie wyglądem rękojeści. Trzeba sprawdzić oznaczenie VDE, deklarowane napięcie oraz normę dotyczącą danego narzędzia.
Szerzej tę kwestię omawiamy w poradniku „Szczypce VDE a szczypce całkowicie nieprzewodzące – jaka jest różnica?”, który warto przeczytać przed kompletowaniem narzędzi do prac elektrycznych.
Co oznacza VDE do 1000 V?
W przypadku modeli Knipex 22 06 160 oraz 30 36 160 producent wskazuje wykonanie VDE oraz zgodność z DIN EN 60900 i IEC 60900. Oba narzędzia mają chromowaną powierzchnię oraz izolowane rękojeści wielokomponentowe.
Narzędzia VDE Knipex przechodzą określone procedury kontrolne. Producent wskazuje między innymi test napięciowy izolowanych szczypiec przy 10 000 V, zanim narzędzie zostanie wprowadzone do sprzedaży. Nie oznacza to oczywiście, że szczypce są przeznaczone do pracy przy napięciu 10 000 V – jest to element procedury badania bezpieczeństwa narzędzi przeznaczonych do zastosowań do 1000 V.
Krótkie czy wydłużone oczkowniki VDE?
Tutaj wracamy do tego samego wyboru, który występuje wśród standardowych szczypiec okrągłych.
Knipex 22 06 160 ma krótkie okrągłe szczęki o długości części roboczej 30 mm. Taka konstrukcja zapewnia dobrą kontrolę podczas formowania pętli i oczek w łatwo dostępnych miejscach.
Inną konstrukcję ma Knipex 30 36 160. W tym przypadku zastosowano długie okrągłe szczęki, a długość części roboczej wynosi 41 mm. Większy zasięg może być przydatny podczas pracy przy przewodach znajdujących się głębiej pomiędzy innymi elementami instalacji lub urządzenia. Model również ma chromowaną powierzchnię i rękojeści VDE.
Jeżeli nie wiesz, która geometria będzie odpowiedniejsza, zobacz również poradnik „Szczypce okrągłe krótkie czy wydłużone – które oczkowniki wybrać?”. Tam dokładniej porównujemy obie konstrukcje pod względem kontroli i zasięgu.
Kiedy warto kupić szczypce okrągłe VDE?
Wersja VDE ma sens przede wszystkim wtedy, gdy oczkowniki będą częścią zestawu narzędzi przeznaczonych do prac elektrycznych wymagających odpowiedniej izolacji. Jeśli szczypce mają służyć wyłącznie do formowania drutu na stole warsztatowym, w zastosowaniach mechanicznych czy montażowych bez takiego wymagania, standardowy oczkownik może być całkowicie wystarczający.
Nie ma więc potrzeby wybierania VDE wyłącznie dlatego, że jest to bardziej specjalistyczna wersja. Tak jak długość szczęk, rodzaj rękojeści powinien wynikać z rzeczywistych warunków pracy.
Warto też pamiętać o stanie samego narzędzia. Knipex zaleca kontrolę wzrokową izolacji i całych szczypiec przed każdym użyciem. Uszkodzona izolacja nie powinna być ignorowana tylko dlatego, że narzędzie pierwotnie posiadało certyfikację VDE.
Jak wybrać odpowiednie oczkowniki VDE?
Jeżeli najważniejsza jest precyzyjna praca w łatwo dostępnym miejscu, dobrym rozwiązaniem będzie klasyczna konstrukcja z krótkimi szczękami. Jeśli natomiast przewody znajdują się głębiej i potrzebny jest większy zasięg, warto rozważyć model wydłużony.
W obu przypadkach należy zwrócić uwagę na oznaczenie VDE, zgodność z odpowiednią normą oraz stan izolowanych rękojeści. Zwykłe rękojeści pokryte tworzywem nie powinny być traktowane jako odpowiednik certyfikowanej izolacji.
Jeżeli potrzebujesz oczkowników do precyzyjnego formowania przewodów podczas prac elektrycznych, sprawdź szczypce okrągłe w ofercie NOVAMET i wybierz klasyczny lub wydłużony model VDE odpowiedni do wykonywanych zadań.
