Szczypce okrągłe należą do narzędzi przeznaczonych przede wszystkim do precyzyjnego kształtowania drutu. W przeciwieństwie do szczypiec płaskich czy półokrągłych ich część robocza ma okrągły przekrój i stopniowo zwęża się w kierunku końcówki. Dzięki temu można wykorzystać je do wykonywania regularnych pętli, oczek i łuków o różnych średnicach. To jedna z bardziej wyspecjalizowanych grup w szerokiej kategorii szczypce i kombinerki, przydatna szczególnie podczas prac elektrycznych, montażowych, serwisowych i warsztatowych.
W ofercie dostępne są zarówno klasyczne, krótkie oczkowniki, jak i modele z wydłużonymi szczękami oraz wersje przeznaczone do prac elektrycznych. Wybierając szczypce okrągłe, warto więc zwrócić uwagę nie tylko na długość całego narzędzia, ale przede wszystkim na konstrukcję szczęk, rodzaj rękojeści, wykończenie powierzchni oraz warunki, w których szczypce będą wykorzystywane.
Do czego służą szczypce okrągłe?
Podstawowym zadaniem oczkowników jest kontrolowane formowanie drutu. Okrągły przekrój szczęk pozwala owinąć materiał wokół ich powierzchni i uzyskać równomierne zaokrąglenie. Im bliżej końcówki szczęki zostanie umieszczony drut, tym mniejszy promień można uzyskać. Przesunięcie materiału bliżej przegubu pozwala natomiast wykonywać większe pętle.
Takie rozwiązanie przydaje się między innymi podczas przygotowywania końcówek przewodów, wykonywania oczek, niewielkich pętli, łuków oraz innych elementów z drutu. Oczkowniki nie zastępują jednak wszystkich innych szczypiec. Jeżeli podstawowym zadaniem ma być mocne chwytanie, przytrzymywanie lub prowadzenie elementów, warto również przeczytać poradnik „Szczypce płaskie czy półokrągłe – które wybrać do konkretnej pracy?”, ponieważ geometria szczęk bezpośrednio wpływa na możliwości narzędzia.
Dlaczego szczęki oczkowników są stożkowe?
Stożkowa konstrukcja jest jedną z najważniejszych cech szczypiec okrągłych. Jedna para szczypiec pozwala dzięki niej wykonywać zaokrąglenia o różnych średnicach bez konieczności zmiany narzędzia.
Znaczenie ma miejsce, w którym drut zostanie uchwycony. Przy samym końcu szczęki uzyskamy niewielkie oczko, natomiast wraz z przesuwaniem materiału w kierunku przegubu średnica formowanego elementu będzie rosła.
Warto zwrócić uwagę również na powierzchnie robocze. W oczkownikach takich jak Knipex 22 01 160 są one gładkie, co sprzyja precyzyjnemu kształtowaniu drutu i ogranicza pozostawianie wyraźnych śladów na jego powierzchni. Jest to istotne zwłaszcza wtedy, gdy liczy się nie tylko kształt, ale również estetyczne wykonanie elementu.
Krótkie czy wydłużone szczypce okrągłe?
To jeden z najważniejszych wyborów podczas zakupu oczkowników. Klasyczne modele z serii Knipex 22 mają stosunkowo krótką część roboczą. Zapewnia ona bardzo dobrą kontrolę nad drutem i dobrze sprawdza się podczas typowego wykonywania pętli oraz oczek.
Inaczej zbudowane są szczypce wydłużone. Długie szczęki zwiększają zasięg narzędzia i ułatwiają dotarcie do elementów znajdujących się głębiej lub w miejscach z ograniczoną przestrzenią. Przykładem jest Knipex 30 35 160, który łączy wydłużone, okrągłe szczęki z dwukomponentowymi rękojeściami i chromowanym wykończeniem.
Nie oznacza to, że dłuższe szczęki są automatycznie lepsze. Do pracy wykonywanej bezpośrednio przed użytkownikiem klasyczny oczkownik może być wygodniejszy. Wydłużona konstrukcja pokazuje swoją przewagę przede wszystkim tam, gdzie potrzebny jest większy zasięg. Szerzej tę różnicę omówimy również w poradniku „Szczypce okrągłe krótkie czy wydłużone – które oczkowniki wybrać?”.
PCW, rękojeści dwukomponentowe czy VDE?
Rodzaj rękojeści warto dobrać do charakteru wykonywanej pracy. Proste rękojeści pokryte PCW pozwalają zachować smukłą konstrukcję narzędzia i dobrze sprawdzają się podczas wielu standardowych prac warsztatowych i montażowych.
Rękojeści dwukomponentowe zapewniają natomiast bardziej rozbudowaną powierzchnię chwytu i zwiększają komfort podczas dłuższego użytkowania.
Osobną grupę stanowią szczypce okrągłe VDE. Są przeznaczone do zastosowań elektrycznych wymagających odpowiednio izolowanego narzędzia. Nie należy utożsamiać zwykłej rękojeści z tworzywa z certyfikowaną izolacją do prac elektrycznych. Więcej na temat tej różnicy wyjaśniamy w artykule „Szczypce VDE a szczypce całkowicie nieprzewodzące – jaka jest różnica?”.
Na co jeszcze zwrócić uwagę przy wyborze oczkowników?
Poza konstrukcją szczęk i rękojeści warto sprawdzić długość narzędzia oraz sposób wykończenia jego powierzchni. Mniejsze oczkowniki zapewniają bardzo dobrą kontrolę podczas pracy z niewielkimi elementami, natomiast modele 160 mm oferują wygodny chwyt i pozostają wystarczająco precyzyjne do typowych prac z drutem.
Znaczenie może mieć również chromowane wykończenie, szczególnie gdy narzędzie jest regularnie wykorzystywane w warunkach, w których może mieć kontakt z wilgocią. Nie zmienia ono podstawowego zastosowania szczypiec, ale zwiększa ochronę powierzchni przed korozją.
Najważniejsze jest więc dopasowanie konstrukcji do rzeczywistego zadania. Do klasycznego formowania oczek wystarczy standardowy model z krótszymi szczękami. Jeśli potrzebny jest większy zasięg, warto wybrać wersję wydłużoną. Przy pracach elektrycznych wymagających izolowanego narzędzia należy natomiast sięgnąć po odpowiedni model VDE.
Jakie szczypce okrągłe wybrać?
Nie istnieje jeden oczkownik najlepszy do każdego zastosowania. Krótkie, stożkowe szczęki zapewniają dużą kontrolę podczas wykonywania oczek i pętli, wydłużone szczęki zwiększają zasięg, a odpowiednio dobrane rękojeści VDE pozwalają dobrać narzędzie do określonych prac elektrycznych.
Warto przede wszystkim określić, jaki drut będzie najczęściej formowany, jak duże oczka mają powstawać oraz czy praca będzie wykonywana w łatwo dostępnej przestrzeni. Dopiero wtedy długość szczęk, konstrukcja rękojeści i wykończenie narzędzia stają się rzeczywistymi kryteriami wyboru.
Jeżeli szukasz narzędzia do wykonywania pętli, oczek i precyzyjnego kształtowania drutu, sprawdź szczypce okrągłe w ofercie NOVAMET i wybierz oczkowniki dopasowane do rodzaju wykonywanej pracy.
