Podczas wyboru szczypiec do pierścieni osadczych liczy się nie tylko zakres średnic obsługiwanych zabezpieczeń. Równie ważny może być kształt końcówek roboczych, szczególnie gdy pierścień znajduje się w miejscu o ograniczonym dostępie. W takich sytuacjach obok modeli prostych stosuje się szczypce do pierścieni osadczych Segera z końcówkami ustawionymi pod kątem 45° lub 90°.
W przypadku pierścieni montowanych na wałach należy wybierać szczypce do pierścieni osadczych zewnętrznych. W tej grupie znajdziemy zarówno konstrukcje proste, jak i modele 45° oraz 90°. Każda z nich działa według tej samej zasady – podczas ściskania rękojeści końcówki rozszerzają pierścień – jednak inne ustawienie części roboczej może zdecydowanie zmienić wygodę i kontrolę pracy.
Po co stosuje się wygięte końcówki szczypiec do Segerów?
Zewnętrzny pierścień Segera osadzony jest w rowku znajdującym się na wale. Jeżeli koniec wału jest dobrze dostępny, szczypce można ustawić praktycznie w jego osi i zastosowanie prostych końcówek zazwyczaj nie sprawia problemu.
Sytuacja zmienia się, gdy pierścień znajduje się głębiej w maszynie, w pobliżu obudowy, pomiędzy innymi elementami albo w miejscu, w którym nie ma przestrzeni na ustawienie dłoni bezpośrednio przed zabezpieczeniem.
Wygięcie końcówek zmienia wtedy położenie całych szczypiec względem pierścienia. Operator może trzymać rękojeści pod innym kątem, jednocześnie zachowując końcówki narzędzia prawidłowo umieszczone w otworach zabezpieczenia.
Nie chodzi więc o to, że końcówki 45° lub 90° są „lepsze” od prostych. Ich zadaniem jest przede wszystkim ułatwienie dostępu do pierścienia w konkretnym miejscu montażu.
Kiedy warto wybrać szczypce z końcówkami 45°?
Kąt 45° jest rozwiązaniem pośrednim pomiędzy szczypcami prostymi a mocno wygiętymi wersjami 90°. Pozwala odsunąć rękojeści i dłoń operatora od osi pierścienia, ale jednocześnie nie zmienia kierunku pracy tak mocno jak końcówka ustawiona pod kątem prostym.
Przykładem takiej konstrukcji są Knipex 46 31. Seria obejmuje warianty przeznaczone do różnych średnic zewnętrznych pierścieni Segera – od niewielkich zabezpieczeń aż po znacznie większe pierścienie.
Szczypce 45° mogą być dobrym rozwiązaniem wtedy, gdy dostęp na wprost jest częściowo ograniczony, ale wokół pierścienia pozostaje jeszcze wystarczająco dużo miejsca do ustawienia narzędzia ukośnie.
Taka geometria pozwala również zmienić położenie dłoni względem miejsca pracy, dzięki czemu w niektórych sytuacjach łatwiej obserwować sam pierścień podczas jego rozszerzania i osadzania w rowku.
Kiedy lepsze będą końcówki wygięte 90°?
Końcówki ustawione pod kątem 90° pozwalają zdecydowanie mocniej zmienić położenie rękojeści względem pierścienia. Dzięki temu mogą sprawdzić się w miejscach, w których bezpośrednio przed zabezpieczeniem praktycznie nie ma przestrzeni na operowanie szczypcami.
Przykładem są Knipex 46 21, przeznaczone do zewnętrznych pierścieni osadczych. Końcówki wygięte pod kątem 90° pozwalają pracować przy ustawieniu korpusu szczypiec niemal prostopadle do kierunku, w którym pracowałyby szczypce proste.
Może to mieć znaczenie między innymi wewnątrz maszyn, przy elementach znajdujących się blisko obudowy czy podczas serwisowania podzespołów, w których dostęp od strony osi wału jest ograniczony.
Nie oznacza to jednak, że 90° powinno być automatycznym wyborem do każdej trudniej dostępnej lokalizacji. Mocne wygięcie końcówek zmienia sposób prowadzenia narzędzia i przy swobodnym dostępie nie zawsze będzie tak wygodne jak konstrukcja prosta lub 45°.
45° czy 90° – jak zdecydować przed zakupem?
Najważniejsze jest określenie, z której strony można podejść do pierścienia.
Jeżeli można ustawić narzędzie prawie w osi wału, ale dłoń lub rękojeści zaczynają kolidować z sąsiednim elementem, końcówki 45° mogą zapewnić wystarczającą zmianę położenia.
Jeżeli natomiast przestrzeń bezpośrednio przed pierścieniem jest mocno ograniczona i narzędzie musi być prowadzone praktycznie z boku, warto rozważyć końcówki 90°.
Dobrym sposobem jest wyobrażenie sobie nie tylko miejsca, w którym znajduje się pierścień, ale również całej długości szczypiec i położenia dłoni podczas pracy. Czasem sam pierścień jest dobrze widoczny, ale kilka centymetrów dalej obudowa uniemożliwia prawidłowe ustawienie rękojeści.
Jeżeli natomiast zastanawiasz się przede wszystkim nad wyborem konstrukcji prostej lub kątowej, zobacz również poradnik „Szczypce Segera proste czy wygięte – które wybrać?”.
Kąt końcówek to nie wszystko – trzeba sprawdzić również zakres pracy
Niezależnie od tego, czy wybieramy 45°, czy 90°, szczypce muszą być odpowiednio dopasowane do średnicy pierścienia.
Przykładowo w rodzinach szczypiec do zewnętrznych pierścieni Segera spotykamy zakresy 3–10 mm, 10–25 mm, 19–60 mm, 40–100 mm oraz 85–140 mm. Nie należy więc wybierać modelu wyłącznie dlatego, że ma odpowiedni kąt końcówek.
Najpierw określamy rodzaj pierścienia – w tym przypadku zewnętrzny – następnie jego średnicę, a dopiero później geometrię narzędzia odpowiednią do dostępnej przestrzeni.
Przy większych zabezpieczeniach znaczenie ma również długość szczypiec. Większe modele zapewniają odpowiednią dźwignię potrzebną do kontrolowanego rozszerzenia pierścienia.
A co z wygiętymi szczypcami wzmocnionymi?
Jeżeli narzędzie ma być intensywnie eksploatowane, obok standardowych konstrukcji warto zwrócić uwagę na modele wzmocnione.
Przykładem są Knipex 49 21 z końcówkami wygiętymi pod kątem 90°. W tej serii zastosowano wciskane końcówki wykonane z drutu ze stali sprężynowej oraz skręcane złącze nakładkowe. Takie rozwiązanie przeznaczone jest do wymagającej i częstej pracy z zewnętrznymi pierścieniami osadczymi.
Sam fakt zastosowania końcówek 90° nie oznacza więc jeszcze, że wszystkie szczypce są konstrukcyjnie takie same. Przy wyborze warto uwzględnić również częstotliwość pracy i wymagania dotyczące trwałości narzędzia.
Różnice pomiędzy standardowymi i mocniejszymi konstrukcjami szerzej omawiamy w artykule „Szczypce Segera standardowe czy wzmocnione – czym się różnią?”.
Czy warto mieć szczypce 45° i 90°?
W profesjonalnym warsztacie lub serwisie odpowiedź często będzie twierdząca. Trudno przewidzieć, w jakim miejscu znajdzie się kolejny pierścień, dlatego kilka geometrii końcówek daje większą możliwość dopasowania narzędzia do konkretnej sytuacji.
Jeżeli jednak szczypce kupowane są do określonej maszyny lub powtarzalnej operacji, nie ma potrzeby wybierania kilku wariantów. Lepiej dokładnie sprawdzić miejsce montażu i dobrać konstrukcję zapewniającą najlepszy dostęp.
W praktyce 45° daje umiarkowaną zmianę położenia narzędzia, natomiast 90° pozwala pracować zdecydowanie bardziej z boku. To właśnie dostęp do pierścienia powinien być najważniejszym kryterium wyboru pomiędzy tymi rozwiązaniami.
Dobierz kąt końcówek do miejsca montażu pierścienia
Szczypce 45° i 90° służą do tego samego zadania, ale pozwalają wykonać je przy innym ustawieniu narzędzia. Przy częściowo ograniczonym dostępie praktycznym rozwiązaniem mogą być końcówki 45°, natomiast przy konieczności podejścia do pierścienia z boku większe możliwości dają szczypce wygięte pod kątem 90°.
Przed zakupem warto więc sprawdzić trzy rzeczy: rodzaj pierścienia, jego średnicę oraz przestrzeń dostępną wokół miejsca montażu. Dopiero po połączeniu tych informacji można dobrać właściwy wariant.
Sprawdź dostępne w NOVAMET szczypce do pierścieni osadczych zewnętrznych i wybierz model z końcówkami prostymi, 45° lub 90° odpowiedni do warunków pracy.
