Wielu użytkowników kupuje pierwszy pilnik obrotowy i próbuje wykonywać nim wszystkie możliwe prace – od usuwania spoin, przez fazowanie, aż po obróbkę otworów i wykonywanie promieni. Na pierwszy rzut oka wydaje się to logiczne. W praktyce jednak jest to jeden z najczęstszych błędów, który prowadzi do wolniejszej pracy, gorszej jakości obróbki oraz szybszego zużycia narzędzi.
Profesjonalne zakłady produkcyjne i warsztaty bardzo rzadko korzystają z jednego rodzaju pilnika. Znacznie częściej stosują kilka różnych geometrii, dobierając je do konkretnego zadania. O tym, dlaczego tak robią, pisaliśmy już w artykule „Dlaczego profesjonalne warsztaty używają kilku pilników obrotowych zamiast jednego?”.
Dlaczego jeden pilnik nie wystarczy?
Każdy kształt pilnika został zaprojektowany do określonych zastosowań. Próba wykonywania wszystkich operacji jednym narzędziem powoduje:
- niższą wydajność pracy,
- większe nagrzewanie narzędzia,
- gorszą jakość obrabianej powierzchni,
- szybsze zużycie ostrzy,
- większe ryzyko uszkodzenia obrabianego elementu.
To trochę tak, jak próba wykonywania wszystkich prac jednym rodzajem wiertła. Oczywiście jest to możliwe, ale nigdy nie będzie rozwiązaniem optymalnym.
Problem nr 1 – obróbka otworów
Do obróbki otworów najlepiej sprawdzają się pilniki stożkowe oraz walcowe.
Pilniki HM TiAlN w kształcie SKM umożliwiają wygodne fazowanie oraz precyzyjne powiększanie otworów, natomiast pilniki walcowe doskonale radzą sobie z obróbką powierzchni cylindrycznych.
Jeżeli do takiej pracy użyjemy pilnika kulistego lub płomieniowego, praca będzie znacznie mniej komfortowa, a zużycie narzędzia wzrośnie.
Więcej na temat fazowania i obróbki otworów przeczytasz również w poradniku „Jak dobrać pilnik obrotowy do wykonywania faz i obróbki otworów?”.
Problem nr 2 – wykonywanie promieni i przejść
Częstym błędem jest próba wykonywania promieni pilnikiem stożkowym.
Do takich prac zdecydowanie lepiej nadają się:
- pilniki kuliste,
- pilniki płomieniowe,
- pilniki stożkowe zaokrąglone KEL.
Ich geometria pozwala uzyskać znacznie lepszą jakość powierzchni oraz większą kontrolę nad obrabianym elementem.
Problem nr 3 – trudno dostępne miejsca
Podczas obróbki rowków, naroży oraz powierzchni profilowanych ogromne znaczenie ma odpowiedni kształt pilnika.
Niektóre miejsca są praktycznie niemożliwe do obrobienia pilnikiem walcowym, natomiast pilniki ostrołukowe lub płomieniowe radzą sobie z nimi bez większego problemu.
To właśnie dlatego odpowiedni dobór geometrii ma tak duży wpływ na wydajność pracy.
Jeden pilnik = większe koszty
Paradoksalnie stosowanie jednego pilnika do wszystkiego bardzo często prowadzi do większych kosztów.
Narzędzie pracujące poza swoim optymalnym zakresem:
- szybciej się zużywa,
- wymaga częstszej wymiany,
- obniża tempo pracy,
- zwiększa ryzyko popełnienia błędów.
W efekcie oszczędność przy zakupie jednego pilnika często okazuje się jedynie pozorna.
Jak robią to profesjonaliści?
Profesjonalne warsztaty oraz działy utrzymania ruchu najczęściej posiadają kilka podstawowych geometrii:
- pilniki walcowe do powierzchni i otworów,
- pilniki stożkowe SKM do fazowania,
- pilniki KEL do wykonywania promieni i przejść,
- pilniki kuliste do zagłębień,
- pilniki płomieniowe i ostrołukowe do powierzchni profilowanych.
Dzięki temu każda operacja wykonywana jest szybciej i z lepszym efektem końcowym.
Bardzo dobrze pokazuje to również artykuł „Jak dobrać pilnik obrotowy do rodzaju wykonywanej pracy?”, w którym opisaliśmy zastosowanie poszczególnych geometrii.
Powłoka TiAlN dodatkowo zwiększa trwałość
Jeżeli pilniki wykorzystywane są intensywnie, warto rozważyć zastosowanie modeli z powłoką TiAlN.
Pilniki obrotowe HM TiAlN charakteryzują się:
- mikrotwardością około 3300 HV,
- odpornością cieplną do około 900°C,
- większą odpornością na zużycie,
- możliwością pracy przy wysokich prędkościach obrotowych.
Szczególnie dobrze sprawdzają się podczas obróbki stali nierdzewnej, żeliwa oraz stopów tytanu.
Podsumowanie
Jeden pilnik obrotowy nie jest rozwiązaniem uniwersalnym. Każdy kształt został zaprojektowany do określonych zastosowań i dopiero odpowiedni dobór geometrii pozwala w pełni wykorzystać możliwości narzędzia.
Jeżeli chcesz zwiększyć wydajność pracy oraz wydłużyć żywotność narzędzi, warto posiadać kilka podstawowych typów pilników i dobierać je do konkretnego zadania.
Przeczytaj również poradniki:
- Jak dobrać pilnik obrotowy do rodzaju wykonywanej pracy?
- Jak dobrać pilnik obrotowy do wykonywania faz i obróbki otworów?
- Dlaczego profesjonalne warsztaty używają kilku pilników obrotowych zamiast jednego?
- Pilniki obrotowe HM w utrzymaniu ruchu – małe narzędzia, które potrafią zaoszczędzić wiele godzin pracy
A jeśli pracujesz ze stalą nierdzewną lub wykonujesz obróbkę seryjną, zobacz również pilniki obrotowe HM TiAlN, które dzięki powłoce TiAlN oferują wyższą trwałość i wydajność podczas intensywnej pracy.
FAQ
Czy można wykonywać wszystkie prace jednym pilnikiem?
Technicznie tak, jednak jest to rozwiązanie mało wydajne i prowadzi do szybszego zużycia narzędzia.
Jakie pilniki warto mieć na początek?
Najbardziej uniwersalny zestaw to pilnik walcowy, stożkowy SKM oraz pilnik KEL.
Czy odpowiedni kształt naprawdę wpływa na trwałość?
Tak. Praca narzędziem zgodnie z jego przeznaczeniem znacząco wydłuża jego żywotność.
Kiedy warto wybrać pilniki HM TiAlN?
Przede wszystkim podczas intensywnej pracy, obróbki stali nierdzewnej oraz produkcji seryjnej.
