Szczypce płaskie należą do podstawowych narzędzi chwytających wykorzystywanych podczas prac montażowych, serwisowych, mechanicznych i elektrycznych. Na pierwszy rzut oka ich konstrukcja jest bardzo prosta, jednak poszczególne modele mogą znacząco różnić się długością i szerokością szczęk, kształtem końcówek, powierzchnią chwytającą czy rodzajem rękojeści. Właśnie dlatego wybór odpowiednich szczypiec powinien zależeć przede wszystkim od rodzaju wykonywanej pracy.
W szerokiej grupie szczypce i kombinerki znajdziemy narzędzia przeznaczone zarówno do uniwersalnego chwytania, jak i bardzo precyzyjnego operowania niewielkimi elementami. Jeżeli głównym zadaniem narzędzia ma być przytrzymywanie, prowadzenie lub formowanie elementów, warto zwrócić szczególną uwagę na szczypce płaskie, których kształt szczęk zapewnia dużą i stabilną powierzchnię chwytu.
Do czego służą szczypce płaskie?
Podstawowym zadaniem szczypiec płaskich jest chwytanie i przytrzymywanie elementów. W przeciwieństwie do wielu szczypiec uniwersalnych nie muszą być wyposażone w ostrza tnące. Dzięki temu konstrukcja części roboczej może być zoptymalizowana przede wszystkim pod kątem kontroli chwytu.
Klasyczne modele mają stosunkowo krótkie i szerokie szczęki. Dobrym przykładem są szczypce płaskie Knipex 20 01 160, które sprawdzają się podczas typowych prac montażowych i warsztatowych. Poprzecznie ząbkowana powierzchnia pomaga stabilnie przytrzymać element i ogranicza jego przesuwanie się pomiędzy szczękami.
Takie rozwiązanie jest przydatne podczas chwytania przewodów, niewielkich części metalowych, elementów montażowych czy detali wymagających pewnego prowadzenia.
Krótkie czy wydłużone szczęki?
Jednym z najważniejszych parametrów przy wyborze szczypiec płaskich jest długość szczęk. Krótsza część robocza zapewnia wygodny, mocny chwyt i dobrze sprawdza się tam, gdzie dostęp do elementu nie jest ograniczony.
Sytuacja zmienia się podczas pracy wewnątrz urządzeń, instalacji czy konstrukcji, gdzie chwytany element znajduje się głębiej. Wtedy lepszym rozwiązaniem mogą być szczypce z wydłużonymi szczękami. Model Knipex 30 15 160 pozwala dotrzeć do elementów znajdujących się w miejscach, w których krótsza główka byłaby niewygodna lub zwyczajnie nie mogłaby zostać prawidłowo ustawiona.
Więcej o znaczeniu długości części roboczej przeczytasz również w poradniku „Jak długie szczęki ułatwiają chwytanie elementów w trudno dostępnych miejscach?”. Zasada jest prosta: im głębiej położony element, tym większego znaczenia nabiera geometria całej części chwytającej.
Gładkie czy ząbkowane powierzchnie chwytające?
To kolejna różnica, której nie warto ignorować. Ząbkowanie zwiększa pewność chwytu i sprawdza się podczas pracy z elementami, na których niewielkie ślady pozostawione przez szczęki nie stanowią problemu.
Przy delikatnych detalach sytuacja wygląda inaczej. Gładkie powierzchnie pozwalają ograniczyć ryzyko pozostawienia charakterystycznych odcisków ząbkowania. Z tego powodu występują między innymi w szczypcach przeznaczonych do elektroniki, mechaniki precyzyjnej, regulacji niewielkich podzespołów czy pracy z elementami wymagającymi ochrony powierzchni.
Dobrym przykładem są szczypce chwytakowe serii Knipex 31, w których gładkie powierzchnie współpracują z długimi i precyzyjnie wykonanymi szczękami.
Szczypce proste i wygięte – geometria ma znaczenie
Nie zawsze szczęki ustawione w jednej osi z rękojeściami będą najlepszym rozwiązaniem. W trudno dostępnych miejscach bardzo praktyczne są modele wygięte, które pozwalają podejść do elementu pod innym kątem.
Takie rozwiązanie stosowane jest między innymi w precyzyjnych szczypcach chwytakowych oraz modelach przeznaczonych do regulacji niewielkich podzespołów. Przy pracy wewnątrz urządzenia może to oznaczać znacznie lepszą widoczność chwytanego elementu i wygodniejsze ustawienie dłoni.
Podobną zależność omawialiśmy już w artykule „Dlaczego szczęki wygięte pod kątem 40° ułatwiają pracę w trudno dostępnych miejscach?”. Choć dotyczy on szczypiec półokrągłych, sama korzyść wynikająca ze zmiany kąta ustawienia części roboczej ma zastosowanie również w wielu modelach płaskich.
Szczypce płaskie do precyzyjnych zastosowań
Osobną grupę stanowią modele przeznaczone do elektroniki i mechaniki precyzyjnej. Tutaj nie liczy się wyłącznie siła chwytu. Znacznie ważniejsze stają się dokładność wykonania szczęk, ich szerokość, grubość końcówek oraz sposób wykończenia powierzchni chwytających.
W tej grupie znajdziemy szczypce do chwytania bardzo małych elementów, regulacji przekaźników, gięcia sprężyn czy prowadzenia cienkiego drutu. W zależności od zadania stosowane są szczęki wąskie, szerokie, proste lub wygięte.
Ciekawym rozwiązaniem są również bardzo szerokie szczęki typu „kaczy dziób”. Zapewniają dużą powierzchnię kontaktu z detalem i dobrze nadają się do prowadzenia oraz formowania płaskich elementów.
A co z pracami elektrycznymi?
Przy instalacjach elektrycznych trzeba zwrócić uwagę nie tylko na kształt szczęk, ale również wykonanie całego narzędzia. W ofercie dostępne są szczypce z izolowanymi rękojeściami VDE przeznaczone do pracy przy instalacjach elektrycznych zgodnie z wymaganiami właściwych norm.
Jeszcze innym rozwiązaniem są szczypce wykonane z tworzywa sztucznego wzmocnionego włóknem szklanym. Ich całkowicie nieprzewodząca konstrukcja znajduje zastosowanie między innymi podczas pracy w szafach sterowniczych i przy regulacji aparatury pomiarowej.
Nie należy więc wybierać szczypiec do prac elektrycznych wyłącznie na podstawie tego, że rękojeść wygląda na izolowaną. Narzędzie musi być przeznaczone przez producenta do konkretnego zastosowania.
Jak dobrać szczypce płaskie do swojej pracy?
Najpierw warto odpowiedzieć sobie na kilka prostych pytań: jak duży jest chwytany element, czy znajduje się w łatwo dostępnym miejscu, czy jego powierzchnia może zostać oznaczona przez ząbkowanie oraz czy praca odbywa się przy instalacji elektrycznej.
Do klasycznych prac montażowych dobrze sprawdzają się krótkie szczęki z ząbkowaniem. Do głębiej położonych elementów lepsze będą modele wydłużone. Delikatne komponenty wymagają gładkich powierzchni chwytających, a elektronika i mechanika precyzyjna mogą wymagać dodatkowo bardzo wąskich lub odpowiednio wygiętych końcówek.
Nie istnieją więc jedne szczypce płaskie najlepsze do wszystkiego. Ich ogromną zaletą jest właśnie różnorodność konstrukcji. Sprawdź ofertę szczypiec płaskich w NOVAMET i dobierz kształt, długość oraz powierzchnię szczęk odpowiednio do wykonywanej pracy.
